دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه علوم تربیتی 1 - تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش - تعلیم و تربیت اسلامی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ مجموعه علوم تربیتی ۱ ـ تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش ـ تعلیم و تربیت اسلامی

گرایش تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش ـ تعلیم و تربیت اسلامی یکی از گرایش‌های نظری و مبنایی مجموعه علوم تربیتی است که به بررسی ریشه‌های فکری، تاریخی و ارزشی تعلیم و تربیت می‌پردازد. در این گرایش، داوطلب باید بتواند میان تاریخ تحولات آموزشی، مبانی فلسفی تربیت، اندیشه‌های اسلامی و کاربرد آن‌ها در مسائل تربیتی ارتباط برقرار کند و مفاهیم را به‌صورت تحلیلی و مقایسه‌ای مطالعه کند.

۱. کلیات و مبانی تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش

این بخش، پایه اصلی ورود به مباحث تخصصی‌تر این گرایش است.

• مفهوم تعلیم و تربیت: بررسی تعریف، ماهیت، اهداف و ابعاد فردی و اجتماعی تربیت.
• رابطه تاریخ و فلسفه با تربیت: نقش شناخت تحولات تاریخی و مبانی فلسفی در فهم نظام‌های تربیتی.
• مبانی نظری تربیت: آشنایی با مبانی انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی، هستی‌شناختی و ارزش‌شناختی در تعلیم و تربیت.
• ضرورت مطالعه تعلیم و تربیت اسلامی: فهم جایگاه دین، ارزش‌ها و جهان‌بینی اسلامی در شکل‌گیری اهداف و روش‌های تربیتی.

۲. تاریخ آموزش و پرورش

شناخت سیر تحول نهادها، اندیشه‌ها و نظام‌های آموزشی در دوره‌های مختلف اهمیت اساسی دارد.

• آموزش و پرورش در جوامع باستان و سنتی: بررسی شیوه‌های انتقال دانش، تربیت اخلاقی و اجتماعی در تمدن‌های گذشته.
• تحولات آموزش و پرورش در دوره اسلامی: نقش مکتب‌خانه‌ها، مدارس، حوزه‌های علمی و مراکز علمی در گسترش تعلیم و تربیت.
• تاریخ آموزش و پرورش در ایران: شناخت روند تحول ساختار آموزشی از دوره‌های سنتی تا دوره‌های جدید.
• جریان‌های نوین آموزشی: بررسی تأثیر تجدد، اصلاحات آموزشی و تغییرات اجتماعی بر نظام‌های تربیتی.

۳. فلسفه تعلیم و تربیت

فلسفه تعلیم و تربیت به تحلیل مفاهیم بنیادین، اهداف و مبانی نظری تربیت می‌پردازد.

• مفهوم فلسفه تعلیم و تربیت: بررسی ماهیت، موضوع و کارکرد فلسفه در تحلیل مسائل تربیتی.
• مکاتب فلسفی و تربیت: تأثیر ایدئالیسم، رئالیسم، پراگماتیسم، اگزیستانسیالیسم و سایر مکاتب بر تعلیم و تربیت.
• اهداف تربیتی: تحلیل نسبت میان تربیت، رشد انسان، اخلاق، عقلانیت و مسئولیت اجتماعی.
• فلسفه و عمل تربیتی: پیوند میان مبانی فلسفی و تصمیم‌گیری‌های آموزشی در برنامه‌ها و روش‌های تربیت.

۴. مبانی و اصول تعلیم و تربیت اسلامی

این بخش از مهم‌ترین محورهای این گرایش است و بر تحلیل تربیت از منظر منابع و اندیشه اسلامی تمرکز دارد.

• مفهوم تربیت در اسلام: بررسی معنای تربیت، تزکیه، تعلیم و رشد در چارچوب جهان‌بینی اسلامی.
• منابع تعلیم و تربیت اسلامی: قرآن، سنت، سیره، عقل و میراث فکری متفکران اسلامی.
• مبانی انسان‌شناختی: نگاه اسلام به فطرت، اختیار، کرامت انسانی، رشد و کمال.
• اصول تربیتی در اسلام: تدریج، اعتدال، الگوپذیری، مسئولیت‌پذیری، خودسازی و تربیت اخلاقی.

۵. اندیشه‌های تربیتی در اسلام

شناخت دیدگاه‌های متفکران اسلامی برای فهم عمیق‌تر تعلیم و تربیت اسلامی ضرورت دارد.

• آراء تربیتی متفکران اسلامی: بررسی دیدگاه‌های تربیتی اندیشمندانی چون فارابی، ابن‌سینا، غزالی، خواجه نصیر و دیگر متفکران اسلامی.
• تربیت اخلاقی و معنوی: نقش تهذیب نفس، فضایل اخلاقی و رشد معنوی در نظام تربیتی اسلام.
• تربیت عقلانی: جایگاه تفکر، تعقل، دانش‌اندوزی و حکمت در پرورش انسان.
• تربیت اجتماعی: توجه به مسئولیت اجتماعی، عدالت، تعاون و روابط انسانی در تربیت اسلامی.

۶. اهداف، روش‌ها و ابعاد تعلیم و تربیت اسلامی

در این بخش، داوطلب باید با غایات تربیتی و روش‌های تحقق آن‌ها در سنت اسلامی آشنا باشد.

• اهداف تربیت اسلامی: قرب الهی، رشد متوازن، خودسازی، مسئولیت‌پذیری و تحقق حیات طیبه.
• روش‌های تربیتی: موعظه، الگودهی، تشویق و تنبیه، مراقبت، تکرار، تفکر و مشارکت در فرایند تربیت.
• ابعاد تربیت: تربیت اعتقادی، اخلاقی، عقلانی، اجتماعی، عاطفی و عبادی.
• تربیت در نهادهای اجتماعی: نقش خانواده، مدرسه، جامعه و الگوهای دینی در شکل‌گیری شخصیت تربیتی.

۷. روش تحقیق در مطالعات تربیتی و اسلامی

برای مطالعه علمی مباحث این گرایش، آشنایی با روش تحقیق در علوم تربیتی و مطالعات نظری ضروری است.

• انواع روش تحقیق: پژوهش تاریخی، توصیفی، تحلیلی، اسنادی و مطالعات تطبیقی در حوزه تربیت.
• تحلیل متون: شیوه بررسی و تفسیر متون فلسفی، تربیتی و اسلامی.
• مراحل تحقیق: انتخاب مسئله، گردآوری منابع، تحلیل مفاهیم، نتیجه‌گیری و ارائه تبیین علمی.
• کاربرد پژوهش: استفاده از مطالعات نظری و تاریخی برای تحلیل مسائل معاصر آموزش و پرورش.

۸. مسائل معاصر آموزش و پرورش از منظر فلسفی و اسلامی

داوطلب باید بتواند مباحث نظری را با مسائل جدید تعلیم و تربیت پیوند دهد.

• نقد و تحلیل نظام‌های تربیتی جدید: بررسی نسبت نظام‌های آموزشی معاصر با ارزش‌ها و اهداف تربیتی.
• هویت و تربیت: نقش آموزش و پرورش در شکل‌گیری هویت دینی، فرهنگی و اجتماعی.
• اخلاق و تربیت: جایگاه ارزش‌ها و فضایل در مواجهه با چالش‌های جدید آموزشی.
• تعلیم و تربیت اسلامی در جهان معاصر: امکان بازخوانی و کاربرد اصول تربیتی اسلام در شرایط نوین آموزشی.

راهبرد پیشنهادی مطالعه برای آزمون

1. ابتدا مفاهیم پایه را تثبیت کنید: تعریف تعلیم و تربیت، فلسفه تعلیم و تربیت، تاریخ آموزش و پرورش و مبانی تربیت اسلامی را دقیق بخوانید.
2. مطالعه را تحلیلی و مقایسه‌ای پیش ببرید: میان دیدگاه‌های فلسفی، تاریخی و اسلامی پیوند برقرار کنید و شباهت‌ها و تفاوت‌ها را یادداشت کنید.
3. اندیشه‌های تربیتی متفکران اسلامی را دسته‌بندی کنید: آراء هر متفکر را از نظر اهداف تربیت، روش‌ها و نگاه به انسان و جامعه به‌صورت خلاصه مرور کنید.
4. تاریخ آموزش و پرورش را روندی بخوانید: به جای حفظ پراکنده اطلاعات، سیر تحول نهادها و اندیشه‌های آموزشی را به‌صورت منسجم مطالعه کنید.
5. فلسفه تعلیم و تربیت را مفهومی مطالعه کنید: مفاهیم بنیادی مانند هدف تربیت، ماهیت انسان، ارزش، آزادی و رشد را با دقت درک کنید.
6. روش تحقیق را فراموش نکنید: آشنایی با پژوهش تاریخی، اسنادی و تحلیلی برای پاسخ‌گویی دقیق به مباحث این گرایش ضروری است.

منابع پیشنهادی

• کتاب‌های تاریخ آموزش و پرورش
• منابع فلسفه تعلیم و تربیت
• کتاب‌های مبانی و اصول تعلیم و تربیت اسلامی
• منابع آراء تربیتی متفکران اسلامی
• کتاب‌های روش تحقیق در علوم تربیتی و مطالعات اسنادی
• منابع مرتبط با نظام‌های آموزشی و مسائل معاصر تربیتی
• مجموعه سؤالات و تست‌های سال‌های گذشته کارشناسی ارشد علوم تربیتی

جمع‌بندی

گرایش تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش ـ تعلیم و تربیت اسلامی برای داوطلبانی مناسب است که به مطالعه مبانی نظری، سیر تاریخی تحول آموزش و پرورش، فلسفه تربیت و اندیشه‌های اسلامی درباره انسان و تربیت علاقه‌مند هستند. موفقیت در این گرایش نیازمند درک مفهومی مباحث فلسفی، شناخت روندهای تاریخی، تسلط بر اصول تعلیم و تربیت اسلامی و توانایی تحلیل و مقایسه دیدگاه‌های تربیتی است.

با توجه به نبود دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات آزمون آزاد ۱۳۹۰، محتوای این بخش صرفاً یک راهنمای آموزشی و تحلیلی است و نباید به‌عنوان بودجه‌بندی قطعی یا رسمی آزمون تلقی شود.

سؤالات متداول

گرایش تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش ـ تعلیم و تربیت اسلامی بیشتر بر چه مباحثی تمرکز دارد؟

این گرایش بر تاریخ آموزش و پرورش، فلسفه تعلیم و تربیت، مبانی و اصول تربیت اسلامی، آراء متفکران اسلامی و تحلیل مسائل تربیتی از منظر نظری و اسلامی تمرکز دارد.

آیا این گرایش بیشتر جنبه نظری دارد یا کاربردی؟

این گرایش بیشتر ماهیت نظری و تحلیلی دارد، اما نتایج آن در فهم، نقد و اصلاح رویکردهای تربیتی و آموزشی نیز کاربرد پیدا می‌کند.

مطالعه متفکران اسلامی در این گرایش چه اهمیتی دارد؟

آراء متفکران اسلامی چارچوب‌های مهمی برای فهم اهداف، روش‌ها و اصول تربیتی در سنت اسلامی فراهم می‌کنند و از مباحث کلیدی این گرایش به شمار می‌آیند.

آیا فلسفه تعلیم و تربیت در این گرایش نقش محوری دارد؟

بله، زیرا این بخش مبانی نظری و مفهومی لازم را برای تحلیل اهداف، روش‌ها و ارزش‌های تربیتی فراهم می‌کند.

آیا روش تحقیق در آزمون این گرایش اهمیت دارد؟

بله، آشنایی با روش‌های تحقیق تاریخی، اسنادی و تحلیلی برای مطالعه متون، اندیشه‌ها و تحولات تربیتی ضروری است.

آیا می‌توان بودجه‌بندی قطعی آزمون آزاد ۱۳۹۰ را اعلام کرد؟

خیر، بدون دسترسی به دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات، اعلام تعداد دقیق سؤالات، ضرایب دروس و بودجه‌بندی قطعی هر مبحث ممکن نیست.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش چهارصد و پنجاهم ( بیشتر ... )