دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد تاریخ - تاریخ انقلاب اسلامی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ تاریخ ـ تاریخ انقلاب اسلامی

گرایش تاریخ انقلاب اسلامی در چارچوب مطالعات تاریخ معاصر، به بررسی زمینه‌ها، عوامل، روندها و پیامدهای یک تحول تاریخی مهم در ایران می‌پردازد. در این گرایش، داوطلب باید بتواند وقایع را صرفاً به‌صورت روایی حفظ نکند، بلکه آن‌ها را در بستر فکری، اجتماعی، فرهنگی و نهادی تحلیل کند.

۱. تاریخ معاصر ایران

این بخش مهم‌ترین زیرساخت مطالعاتی برای ورود به گرایش تاریخ انقلاب اسلامی است.

• تحولات ایران در دوره معاصر: شناخت روندهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی از اواخر دوره قاجار تا دهه‌های منتهی به انقلاب.
• نوسازی و تغییرات ساختاری: دولت‌سازی، تمرکز قدرت، تحول نهادهای اداری و اثرات اجتماعی آن.
• روابط دولت و جامعه: نقش طبقات اجتماعی، نخبگان، روحانیت، دانشگاهیان و گروه‌های شهری.
• تحولات اقتصادی: درآمدهای نفتی، شهرنشینی، مهاجرت، تغییر ساختار اشتغال و پیامدهای آن.

۲. زمینه‌های فکری و ایدئولوژیک

شناخت بسترهای فکری برای تحلیل تاریخی این گرایش ضروری است.

• جریان‌های فکری معاصر: اندیشه‌های دینی، اصلاح‌طلبانه، ملی، روشنفکری و انتقادی در ایران معاصر.
• نقش اندیشه دینی: جایگاه تفسیرهای اجتماعی و سیاسی از دین در تحولات فکری جامعه.
• رابطه سنت و تجدد: واکنش‌های فکری به مدرنیزاسیون، غرب‌گرایی و هویت فرهنگی.
• متون و آثار اثرگذار: اهمیت مطالعه آثار و گفتارهای شخصیت‌ها و جریان‌های فکری در فهم فضای ذهنی دوره.

۳. زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی

درک تحولات اجتماعی و فرهنگی، مکمل تحلیل سیاسی و فکری است.

• نقش طبقات و گروه‌های اجتماعی: بازار، روحانیت، دانشجویان، کارمندان، کارگران و اقشار شهری.
• تحولات فرهنگی: آموزش، رسانه، نشر، هنر و گسترش ارتباطات اجتماعی.
• هویت و ارزش‌ها: چگونگی شکل‌گیری مطالبات مرتبط با عدالت، استقلال، دین‌داری و مشارکت اجتماعی.
• نهادهای اجتماعی: مسجد، دانشگاه، انجمن‌ها و شبکه‌های غیررسمی در بسیج اجتماعی.

۴. جریان‌شناسی و نیروهای مؤثر

این مبحث به شناخت کنشگران و گروه‌های اثرگذار در روند تحولات مربوط می‌شود.

• گروه‌ها و جریان‌ها: بررسی طیف‌های مذهبی، ملی، دانشجویی، روشنفکری و سایر نیروهای اجتماعی.
• رهبری و سازمان‌دهی: نقش رهبری فکری و اجتماعی در هدایت و انسجام حرکت‌های جمعی.
• تعامل و تقابل جریان‌ها: نقاط اشتراک، اختلاف و تأثیر متقابل گروه‌ها در روند تحولات.
• شبکه‌های ارتباطی: نقش اعلامیه‌ها، سخنرانی‌ها، محافل، رسانه‌ها و ارتباطات مردمی.

۵. رویدادها و مراحل تحول

در این بخش، شناخت ترتیب زمانی و پیوند علّی وقایع اهمیت دارد.

• روند شکل‌گیری نارضایتی‌ها: عوامل انباشتی و زمینه‌ساز در سطح اجتماعی و نهادی.
• مراحل گسترش حرکت‌ها: از اعتراضات محدود تا فراگیر شدن کنش جمعی.
• نقاط عطف تاریخی: شناسایی رویدادهای کلیدی که موجب تغییر مسیر یا شتاب تحولات شده‌اند.
• پیوند رویداد و ساختار: تحلیل اینکه هر واقعه در چه زمینه‌ای رخ داده و چه پیامدی بر جای گذاشته است.

۶. منابع، اسناد و تاریخ‌نگاری

یکی از مباحث مهم این گرایش، آشنایی با شیوه استفاده از منابع تاریخی است.

• انواع منابع: اسناد آرشیوی، خاطرات، مطبوعات، مصاحبه‌ها، گزارش‌ها و آثار پژوهشی.
• نقد منبع: بررسی اعتبار، جهت‌گیری، زمان تولید و جایگاه نویسنده یا راوی.
• تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی: آشنایی با رویکردهای مختلف در روایت و تحلیل این دوره.
• تحلیل اسناد: استخراج داده تاریخی از متون و تشخیص تفاوت میان گزارش، تفسیر و داوری.

۷. روش تحقیق در تاریخ

تسلط بر مبانی روش تحقیق برای موفقیت در این گرایش بسیار مهم است.

• مراحل پژوهش تاریخی: انتخاب موضوع، طرح مسئله، گردآوری منابع، نقد و تحلیل داده‌ها و نتیجه‌گیری.
• روش اسنادی: استفاده نظام‌مند از مدارک و منابع مکتوب.
• تنظیم چارچوب تحلیلی: پیوند میان شواهد تاریخی و تبیین علمی.
• ارجاع‌دهی و امانت علمی: اصول نقل، استناد و پرهیز از تحریف یا ساده‌سازی مفرط.

۸. پیامدها و تداوم تاریخی

برخی پرسش‌ها ممکن است به بررسی نتایج و استمرار تاریخی تحولات بپردازند.

• تحولات نهادی: تغییر در ساختارها و نهادهای سیاسی و اجتماعی.
• تحولات فرهنگی: تأثیر بر گفتمان عمومی، آموزش، رسانه و ارزش‌های اجتماعی.
• ادامه روندهای تاریخی: بررسی اینکه چه عناصر پیشین تداوم یافته و چه عناصر جدیدی پدید آمده‌اند.
• مطالعه تاریخی بدون داوری شتاب‌زده: توجه به پیچیدگی، چندعاملی بودن و تفاوت سطح تحلیل.

راهبرد پیشنهادی مطالعه برای آزمون

1. مطالعه را زمان‌مند انجام دهید: رویدادها و تحولات را در یک خط زمانی منظم دسته‌بندی کنید.
2. میان روایت و تحلیل تفاوت بگذارید: فقط حفظ وقایع کافی نیست؛ باید علت‌ها، زمینه‌ها و پیامدها را هم بفهمید.
3. جریان‌ها و شخصیت‌ها را مقایسه‌ای بخوانید: تفاوت دیدگاه‌ها، پایگاه اجتماعی و نقش تاریخی هر جریان را مشخص کنید.
4. منابع تاریخی را با نگاه انتقادی بخوانید: اعتبار منبع، زاویه دید نویسنده و شرایط تولید متن را در نظر بگیرید.
5. روش تحقیق را جدی بگیرید: در بسیاری از پرسش‌های تحلیلی، توانایی فهم روش و استفاده از منابع تاریخی تعیین‌کننده است.

منابع پیشنهادی

• کتاب‌های تاریخ معاصر ایران
• منابع دانشگاهی مربوط به تاریخ انقلاب اسلامی
• کتاب‌های روش تحقیق در تاریخ و تاریخ‌نگاری
• اسناد، خاطرات و مطبوعات دوره معاصر در حد نیاز آموزشی
• جزوات دانشگاهی مرتبط با جریان‌شناسی فکری و اجتماعی ایران معاصر
• مجموعه تست‌ها و پرسش‌های سال‌های گذشته رشته تاریخ و گرایش‌های نزدیک

جمع‌بندی

گرایش تاریخ انقلاب اسلامی برای داوطلبانی مناسب است که به مطالعه تحولات تاریخ معاصر ایران با رویکردی تحلیلی، اسنادی و پژوهشی علاقه دارند. موفقیت در این گرایش نیازمند تسلط بر تاریخ معاصر، جریان‌های فکری و اجتماعی، تحلیل اسناد و روش تحقیق تاریخی است. با توجه به نبود دفترچه رسمی آزمون آزاد ۱۳۹۰، این محتوا به‌عنوان یک راهنمای آموزشی و تحلیلی ارائه می‌شود و بودجه‌بندی قطعی محسوب نمی‌شود.

---

سؤالات متداول

گرایش تاریخ انقلاب اسلامی بیشتر حفظی است یا تحلیلی؟

این گرایش علاوه بر آشنایی با وقایع و توالی زمانی، ماهیتی تحلیلی دارد و داوطلب باید بتواند زمینه‌ها، عوامل و پیامدهای تاریخی را بررسی کند.

مهم‌ترین مباحث برای مطالعه این گرایش چیست؟

تاریخ معاصر ایران، زمینه‌های فکری و اجتماعی، جریان‌شناسی، منابع و اسناد تاریخی، تاریخ‌نگاری و روش تحقیق از مهم‌ترین مباحث‌اند.

آیا روش تحقیق در این گرایش اهمیت دارد؟

بله، زیرا این گرایش فقط بر دانستن وقایع تکیه ندارد و توانایی کار با منابع، نقد اسناد و تحلیل تاریخی بسیار مهم است.

آیا مطالعه اسناد و خاطرات هم مفید است؟

بله، در حدی که به درک بهتر فضای تاریخی، بازیگران و روایت‌های مختلف کمک کند؛ البته باید این منابع با نگاه انتقادی مطالعه شوند.

آیا می‌توان بودجه‌بندی قطعی آزمون آزاد ۱۳۹۰ را اعلام کرد؟

خیر، بدون دسترسی به دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات، اعلام تعداد دقیق سؤالات، ضرایب یا بودجه‌بندی قطعی ممکن نیست.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش چهارصد و پنجاه و یکم ( بیشتر ... )