دانلود رایگان سوالات دکتری ژنتیک و به نژادی گیاهی 1399
دانلود دفترچه سوالات کنکور دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی به همراه کلید رسمی سازمان سنجش
مقطع دکتری تخصصی ژنتیک و بهنژادی گیاهی (Plant Genetics and Breeding)، پیشرفتهترین مقطع علمی در حوزه بهبود پتانسیل ژنتیکی ارقام زراعی و باغی، پایداری تولید کشاورزی و تأمین امنیت غذایی است. این گرایش تخصصی با تلفیق روشهای کلاسیک اصلاح نباتات با ابزارهای ژنومیک نوین، بیوانفورماتیک، اصلاح مولکولی (MAS)، گزینش ژنومی (GS) و فناوریهای ویرایش ژنوم (مانند CRISPR/Cas9)، ارقام مقاوم به تنشهای زیستی و غیرزیستی، ارقام هیبرید با عملکرد بالا و سویههای سازگار با تغییرات اقلیمی را طراحی و معرفی میکند.
دفترچه سوالات کنکور دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی شامل مباحث تخصصی ژنتیک آماری و بیومتریک، ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک، روشهای نوین اصلاح نباتات خودگشن و دگرگشن، اصلاح برای مقاومت به تنشها، سیتوژنتیک و طرحهای آزمایشی پیشرفته به همراه آزمون استعداد تحصیلی و زبان عمومی است. داوطلبان میتوانند دفترچههای آزمون سالهای اخیر را به همراه پاسخنامه و کلید رسمی سازمان سنجش آموزش کشور از جدول زیر دانلود نمایند.
مشاهده نمونه دفترچه
سال : 1399
گروه : ---
مشخصات فایل : 1.41MB / PDF
قیمت : 50,000 ريال
آزمون های برگزار شده
تحلیل سرفصلها و محورهای تخصصی آزمون دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی
سرفصلهای آزمون دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی با تمرکز بر درک محاسباتی و مکانیکی توارث صفات کمی و کیفی و به کارگیری ابزارهای زیستفناوری در اصلاح مدرن طراحی شده است. محورهای محتوایی بنیادین این آزمون عبارتند از:
- ژنتیک بیومتریک و اصلاح کمی (Quantitative Genetics & Biometrical Breeding): تحلیل واریانس ژنتیکی (افزایشی، غالبیت و اپیستازی)، مدلهای ژنتیکی کمی، وراثتپذیری عمومی و اختصاصی ($H^2$ و $h^2$)، پاسخ به گزینش و پیشرفت ژنتیکی، طرحهای تلاقی (Diallel Crosses گریفینگ و هیمن، تلاقی فاکتوریل/NCD)، پایداری عملکرد و برهمکنش ژنوتیپ در محیط (مدلهای AMMI و GGE Biplot).
- ژنتیک مولکولی، ژنومیک و بیوانفورماتیک گیاهی: ساختار و عملکرد ژنوم کلروپلاستی، میتوکندریایی و هستهای، مارکرهای مولکولی (SSR, SNP, DArT)، نقشهیابی پیوستگی ژنتیکی و مکانیابی صفات کمی (QTL Mapping)، مطالعات پویش کل ژنوم (GWAS)، توالییابی نسل جدید (NGS)، ژنومیک کارکردی، ترانسکریپتومیکس، پروتئومیکس و ابزارهای ویرایش ژن (CRISPR/Cas).
- روشهای نوین اصلاح نباتات (Modern Plant Breeding Methodologies): روشهای گزینش در گیاهان خودگشن (پدیگری، بالک، SSD)، دگرگشن (اصلاح جمعیت، گزینش دورهای، تولید لاینهای اینبرد)، هتروزیس و پدیده اینبردینگ، روشهای تولید ارقام هاپلوئید و دابل هاپلوئید (DH)، گزینش به کمک نشانگر (Marker-Assisted Selection - MAS)، اصلاح ژنومی یا گزینش کل ژنوم (Genomic Selection - GS).
- اصلاح برای مقاومت به تنشهای محیطی (Stress Breeding): سازوکارهای فیزیولوژیک و ژنتیکی تحمل به خشکی، شوری، سرما و گرما، اصلاح برای مقاومت پایدار به بیماریهای قارچی، باکتریایی و ویروسی (ژنهای مقاومت عمودی و افقی - فرضیه ژن برای ژن فلور).
- سیتوژنتیک و طرحهای آزمایشی تکمیلی: ناهنجاریهای کروموزومی ساختاری و عددی (پلیپلوئیدی، آنیوپلوئیدی، اینتروگرسیون ژنی)، هیبریداسیون دوردست، کاریوتیپ و سیتوژنتیک مولکولی (FISH و GISH)، طرحهای بلوکهای ناکامل مشبک (Lattice)، آلفا لاتیس و طرحهای اسپلیت پلات در زمان و مکان.
جدول عناوین دروس امتحانی و ضرایب کنکور دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی
بر اساس دفترچه رسمی ثبتنام آزمون ورودی مقطع دکتری تخصصی سازمان سنجش، ضرایب دروس امتحانی این مجموعه به شرح زیر است:
| ردیف | عنوان ماده امتحانی | سرفصلها و مباحث تحت پوشش | ضریب |
|---|---|---|---|
| ۱ | مجموعه دروس تخصصی | سطح کارشناسی: ژنتیک، اصلاح نباتات، طرحهای آزمایشی در کشاورزی سطح کارشناسی ارشد: ژنتیک بیومتریک و اصلاح کمی، ژنتیک مولکولی، روشهای پیشرفته اصلاح نباتات، سیتوژنتیک گیاهی |
۴ |
| ۲ | استعداد تحصیلی | استدلال تحلیلی، استنتاج منطقی، تحلیل آماری نمودارها و دادهها، حل مسئله کمی | ۱ |
| ۳ | زبان عمومی (انگلیسی) | درک مطلب متون تخصصی علوم زیستی و ژنتیک، واژگان علمی، گرامر تحلیلی | ۱ |
راهنمای مصاحبه علمی و موفقیت در دکتری ژنتیک و بهنژادی گیاهی
مصاحبه دکتری این گرایش بر مهارتهای بیوانفورماتیکی، تجزیه و تحلیل آماری دادههای ژنومی و توانایی حل مسائل میدانی بهنژادی تمرکز دارد:
- تسلط بر نرمافزارهای تخصصی و محیط R: آشنایی با پکیجهای آماری و ژنتیکی نرمافزار R (مانند
lme4,sommer,GAPIT,rrBLUP) و نرمافزارهای QTL Cartographer، TASSEL و PLINK از مزیتهای کلیدی در مصاحبه است. - منابع رفرنس و معتبر بینالمللی: مطالعه کتابهای مرجع نظیر Introduction to Quantitative Genetics (Falconer & Mackay)، Principles of Plant Genetics and Breeding (George Acquaah)، Plant Breeding Reviews و مقالات منتشر شده در مجلاتی همچون Theoretical and Applied Genetics (TAG).
- تدوین پروپوزال کاربردی و همگام با چالشهای ملی: طرحهایی با موضوعات اصلاح برای بهرهوری مصرف آب (WUE) و نیتروژن (NUE)، پیادهسازی اصلاح ژنومی (Genomic Selection) در ارقام گندم، ذرت و دانههای روغنی، یا کاربست CRISPR برای خنثیسازی عوامل حساسیت به بیماریها.
- تسلط بر تحلیل تلاقیها و ژنتیک جمعیت: داوطلب باید قادر باشد نتایج یک جدول دیالل (GCA و SCA) را فوراً تفسیر کرده و نوع عمل ژن (افزایشی یا غیرافزایشی) و روش اصلاحی مناسب را استخراج نماید.
پرسشهای متداول (FAQ)
تفاوت عمده میان «گزینش به کمک نشانگر» (MAS) و «گزینش ژنومی» (Genomic Selection) چیست؟
در گزینش به کمک نشانگر (MAS)، تمرکز بر تعداد محدودی از نشانگرهای پیوسته با مکانهای ژنی با اثر بزرگ (Major QTLs) است که برای صفات ساده یا مونوژنتیک کارایی بالایی دارد. در مقابل، گزینش ژنومی (GS) تمامی نشانگرهای متراکم در کل ژنوم (مانند هزاران SNP) را به طور همزمان بدون نیاز به داشتن معنیداری آماری انفرادی تحلیل کرده و اثر تجمعی تمامی لوکوسهای با اثر کوچک (Minor QTLs) را برای پیشبینی ارزش اصلاحی ژنومی (GEBV) در صفات پیچیده کمی تخمین میزند.
مفهوم ترکیبپذیری عمومی (GCA) و خصوصی (SCA) و رابطه آنها با عمل ژن چیست؟
ترکیبپذیری عمومی (General Combining Ability) بیانگر میانگین عملکرد یک والد در تلاقی با مجموعهای از سایر والدین است و عمدتاً ناشی از اثرات افزایشی ژنها ($V_A$) و پایاست؛ بنابراین واریانس بالای GCA نشاندهنده اثربخشی روشهای گزینش مستقیم است. ترکیبپذیری خصوصی (Specific Combining Ability) انحراف عملکرد یک تلاقی خاص دورگه از میانگین پیشبینیشده بر پایه GCA دو والد است که ناشی از برهمکنشهای غالبیت ($V_D$) و اپیستازی غیرافزایشی است و در برنامههای اصلاح ارقام هیبرید اولویت دارد.
تولید گیاهان دابلهاپلوئید (Double Haploid - DH) چه مزیتی در برنامههای بهنژادی دارد؟
تولید دابلهاپلوئیدها (از طریق کشت بساک، میکروسپور یا تلاقیهای بینگونهای با القای حذف کروموزومی و دو برابر کردن با کلشیسین) امکان رسیدن به خلوص ژنتیکی و هموزیگوسیتی ۱۰۰ درصد را تنها در یک نسل (به جای ۶ تا ۸ نسل خودگشنی متوالی در روش پدیگری) فراهم میکند که باعث کاهش چشمگیر زمان لازم برای تولید و تجاریسازی لاینهای اینبرد خالص میشود.
سوالات و پاسخ سوالات دکتری - بخش دوم ( بیشتر ... )