دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه فلسفه و کلام اسلامی - فلسفه اسلامی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ گرایش فلسفه اسلامی

گرایش فلسفه اسلامی بر مطالعه عقلانی و نظام‌مند مسائل بنیادین هستی، معرفت، نفس و الهیات در سنت فلسفی اسلامی استوار است. داوطلب این گرایش باید بتواند مفاهیم فلسفی را به‌صورت تحلیلی، مقایسه‌ای و استدلالی بررسی کند و جایگاه هر مسئله را در سنت فکری فلسفه اسلامی تشخیص دهد.

۱. منطق

منطق ابزار اساسی تفکر فلسفی و مقدمه فهم برهان و استدلال در متون فلسفی است.

• تصور و تصدیق.
• کلی و جزئی، ذاتی و عرضی.
• تعریف و اقسام آن: حد و رسم.
• قضایا و اقسام آن: حملی، شرطی، موجبه، سالبه، کلیه و جزئیه.
• قیاس، استدلال و مغالطات.

۲. کلیات فلسفه اسلامی

این بخش به مبانی، موضوع و روش فلسفه اسلامی و تمایز آن از دیگر علوم عقلی و نقلی می‌پردازد.

• تعریف فلسفه و موضوع آن.
• تفاوت فلسفه با کلام، عرفان و علوم دینی.
• روش برهانی در فلسفه اسلامی.
• تقسیمات حکمت نظری و عملی.
• جایگاه عقل در سنت فلسفی اسلامی.

۳. هستی‌شناسی: وجود و ماهیت

بحث از وجود و ماهیت از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین مباحث فلسفه اسلامی است.

• مفهوم وجود و بداهت آن.
• تمایز وجود و ماهیت.
• اصالت وجود و اصالت ماهیت.
• اشتراک معنوی وجود.
• تشکیک وجود و مراتب هستی.

۴. احکام کلی وجود

پس از بحث از اصل وجود، احکام عام و فراگیر آن بررسی می‌شود.

• وحدت و کثرت.
• وجوب، امکان و امتناع.
• قوه و فعل.
• ثبات و تغییر.
• حرکت، زمان و نسبت آنها با موجودات.

۵. علت و معلول

رابطه علیت یکی از مباحث محوری در تبیین فلسفی جهان در سنت اسلامی است.

• تعریف علت و معلول.
• اقسام علت.
• نیاز معلول به علت.
• امتناع دور و تسلسل.
• سنخیت علت و معلول.

۶. الهیات

در این بخش، مسائل مربوط به واجب‌الوجود و صفات الهی بررسی می‌شوند.

• اثبات وجود خداوند.
• واجب‌الوجود و ویژگی‌های آن.
• وحدت، بساطت و کمال مطلق.
• صفات الهی مانند علم، قدرت، حیات و اراده.
• رابطه خداوند با عالم.

۷. نفس و انسان‌شناسی فلسفی

نفس‌شناسی یکی از مباحث اساسی فلسفه اسلامی است و با معرفت، تجرد و معاد پیوند نزدیک دارد.

• حقیقت نفس و مراتب آن.
• تجرد نفس.
• رابطه نفس و بدن.
• قوای ادراکی و تحریکی.
• بقای نفس و مباحث مربوط به معاد.

۸. معرفت‌شناسی در فلسفه اسلامی

گرچه معرفت‌شناسی در سنت اسلامی بیشتر در دل مباحث فلسفی طرح شده، اما موضوعات مهمی در این حوزه وجود دارد.

• علم حضوری و علم حصولی.
• ادراک حسی، خیالی و عقلی.
• رابطه عالم و معلوم.
• صدق، خطا و اعتبار ادراک.
• مراتب علم و شناخت.

۹. جوهر، عرض و حرکت

این بخش از مباحث مهم جهان‌شناسی و تحلیل ساختار موجودات در فلسفه اسلامی است.

• جوهر و عرض.
• حرکت و اقسام آن.
• حرکت جوهری.
• زمان و مکان.
• رابطه تغییر با مراتب هستی.

۱۰. مکاتب فلسفه اسلامی

آشنایی با مکاتب فلسفی برای فهم تفاوت رویکردها و مبانی در سنت اسلامی ضروری است.

• مشاء: روش عقلی و برهانی.
• اشراق: تأکید بر نور، شهود و مراتب وجود.
• حکمت متعالیه: ترکیب عقل، شهود و آموزه‌های دینی.
• ویژگی‌ها و تفاوت‌های این مکاتب.
• تداوم و تأثیر این جریان‌ها در فلسفه اسلامی.

۱۱. فلاسفه برجسته اسلامی

شناخت چهره‌های اصلی فلسفه اسلامی به فهم سیر تطور اندیشه در این حوزه کمک می‌کند.

• فارابی: عقل، مدینه و نظام فلسفی.
• ابن‌سینا: وجود، ماهیت، نفس و الهیات.
• سهروردی: فلسفه اشراق و مراتب نور.
• میر داماد: مسائل وجود و حدوث.
• ملاصدرا: اصالت وجود، تشکیک، حرکت جوهری و اتحاد عاقل و معقول.

۱۲. متن‌خوانی فلسفی

در این گرایش، توانایی فهم متون فلسفی اهمیت ویژه‌ای دارد.

• شناخت اصطلاحات تخصصی فلسفه اسلامی.
• فهم ساختار استدلال در متن.
• تحلیل عبارت‌های پیچیده فلسفی.
• مقایسه تقریرهای مختلف یک مسئله.
• توجه به زبان عربی و فارسی در متون فلسفی.

۱۳. روش مطالعه برای آزمون

1. منطق را جدی بگیرید: تسلط بر منطق مقدمه فهم دقیق استدلال‌های فلسفی است.
2. مباحث وجود و ماهیت را عمیق بخوانید: این مباحث محور اصلی بسیاری از مسائل فلسفه اسلامی هستند.
3. مطالعه را مقایسه‌ای پیش ببرید: تفاوت آراء ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا اهمیت زیادی دارد.
4. فقط به حفظ اصطلاحات اکتفا نکنید: باید بتوانید مفاهیم را در قالب استدلال بفهمید و توضیح دهید.
5. متن‌خوانی را تمرین کنید: خواندن متون اصلی و شروح آموزشی به فهم عمیق‌تر مباحث کمک می‌کند.

منابع پیشنهادی

• کتب آموزشی منطق
• منابع مبانی فلسفه اسلامی
• کتب تاریخ فلسفه اسلامی
• منابع مربوط به آراء فارابی، ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا
• کتب الهیات، نفس و معرفت در فلسفه اسلامی
• شروح و متون آموزشی مکاتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه
• مجموعه سؤالات و تست‌های سال‌های گذشته فلسفه و کلام اسلامی

جمع‌بندی

گرایش فلسفه اسلامی برای داوطلبانی مناسب است که به تفکر عقلی، تحلیل مفهومی، مطالعه متون فلسفی و بررسی نظام‌مند مسائل هستی، معرفت، نفس و الهیات علاقه دارند. موفقیت در این گرایش نیازمند مطالعه عمیق، فهم اصطلاحات، مقایسه دیدگاه‌ها و تمرین استدلال فلسفی است.

با توجه به نبود دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات آزمون آزاد ۱۳۹۰، محتوای این بخش صرفاً یک راهنمای آموزشی و تحلیلی است و نباید به‌عنوان بودجه‌بندی قطعی یا رسمی آزمون تلقی شود.

سؤالات متداول

مهم‌ترین مباحث گرایش فلسفه اسلامی چیست؟

منطق، وجود و ماهیت، علیت، الهیات، نفس، معرفت، حرکت، و شناخت مکاتب و فلاسفه برجسته فلسفه اسلامی از مهم‌ترین مباحث این گرایش هستند.

آیا مطالعه منطق برای این گرایش ضروری است؟

بله، منطق ابزار اصلی فهم استدلال‌های فلسفی است و بدون آن تحلیل دقیق متون و مسائل فلسفی دشوار می‌شود.

آیا شناخت فلاسفه اسلامی در این رشته اهمیت دارد؟

بله، آشنایی با دیدگاه‌های فارابی، ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا برای درک سیر تحول فلسفه اسلامی بسیار مهم است.

آیا این گرایش بیشتر حفظی است یا تحلیلی؟

این گرایش ماهیتی عمدتاً تحلیلی و مفهومی دارد و موفقیت در آن نیازمند فهم استدلال‌ها و روابط میان مفاهیم است، نه صرفاً حفظ مطالب.

آیا می‌توان بودجه‌بندی قطعی آزمون آزاد ۱۳۹۰ را اعلام کرد؟

خیر، بدون دسترسی به دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات، اعلام تعداد دقیق سؤالات، ضرایب دروس، مواد امتحانی و بودجه‌بندی قطعی هر مبحث ممکن نیست.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و بیست و دوم ( بیشتر ... )