دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه فلسفه و کلام اسلامی - فلسفه و حکمت اسلامی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ گرایش فلسفه و حکمت اسلامی

گرایش فلسفه و حکمت اسلامی بر فهم عمیق سنت اندیشه فلسفی در جهان اسلام استوار است. داوطلب این گرایش باید بتواند مفاهیم بنیادین فلسفی را به‌صورت تحلیلی، مقایسه‌ای و برهانی بررسی کند و جایگاه هر مسئله را در منظومه کلی فلسفه اسلامی بشناسد.

۱. منطق

منطق ابزار فهم و استدلال در فلسفه است و در مطالعات فلسفی جایگاهی بنیادین دارد.

• مفاهیم و کلیات: تصور و تصدیق، کلی و جزئی، ذاتی و عرضی.
• تعریف و اقسام آن: حد، رسم، شرایط تعریف درست.
• قضایا: حملی و شرطی، موجبه و سالبه، کلیه و جزئیه.
• قیاس و استدلال: قیاس اقترانی، استثنایی و شرایط انتاج.
• مغالطات: خطاهای رایج در استدلال و تمایز برهان از جدل و خطابه.

۲. کلیات فلسفه اسلامی

این بخش به مبانی و ساختار کلی فلسفه اسلامی و شیوه طرح مسائل در آن می‌پردازد.

• تعریف فلسفه و موضوع آن.
• تفاوت فلسفه، کلام، عرفان و علوم نقلی.
• روش برهانی در فلسفه اسلامی.
• جایگاه عقل در حکمت اسلامی.
• تقسیمات حکمت نظری و عملی.

۳. هستی‌شناسی: وجود و ماهیت

بحث وجود و ماهیت از بنیادی‌ترین مباحث فلسفه اسلامی است و در بسیاری از مسائل دیگر نقش محوری دارد.

• مفهوم وجود و بداهت آن.
• تمایز وجود و ماهیت.
• اصالت وجود و اصالت ماهیت.
• اشتراک معنوی وجود.
• تشکیک وجود و مراتب هستی.

۴. احکام وجود

پس از بحث از اصل وجود، احکام عام آن در فلسفه بررسی می‌شود.

• وحدت و کثرت.
• وجوب، امکان و امتناع.
• قوه و فعل.
• علت و معلول.
• ثبات و تغییر، حرکت و زمان.

۵. علت و معلول

رابطه علیت یکی از ارکان تبیین فلسفی جهان در حکمت اسلامی است.

• معنای علت و اقسام آن.
• نیاز معلول به علت.
• سنخیت علت و معلول.
• امتناع دور و تسلسل.
• رابطه امکان و احتیاج به علت.

۶. الهیات بالمعنی الاخص

در این بخش، مسائل مربوط به اثبات واجب‌الوجود و صفات الهی بررسی می‌شود.

• اثبات وجود خداوند در فلسفه اسلامی.
• واجب‌الوجود و ویژگی‌های آن.
• بساطت، وحدت و نامتناهی بودن واجب.
• علم، قدرت، حیات و سایر صفات الهی.
• رابطه خداوند با عالم.

۷. نفس و انسان‌شناسی فلسفی

نفس‌شناسی از مباحث مهم فلسفه اسلامی است و پیوند نزدیکی با معرفت، تجرد و معاد دارد.

• حقیقت نفس و مراتب آن.
• تجرد نفس.
• رابطه نفس و بدن.
• قوای ادراکی و تحریکی.
• بقای نفس و مباحث مرتبط با معاد.

۸. معرفت‌شناسی در فلسفه اسلامی

هرچند معرفت‌شناسی در فلسفه اسلامی به صورت مستقلِ جدید کمتر طرح شده، اما مباحث مهمی در این زمینه وجود دارد.

• علم حضوری و علم حصولی.
• ادراک حسی، خیالی و عقلی.
• صدق و خطا در ادراک.
• رابطه عالم و معلوم.
• مراتب و اقسام علم.

۹. حرکت، جوهر و جهان‌شناسی فلسفی

برخی از مهم‌ترین نوآوری‌های حکمت اسلامی در تحلیل حرکت و ساختار جهان مطرح شده‌اند.

• حرکت و اقسام آن.
• حرکت جوهری.
• جوهر و عرض.
• زمان و مکان در فلسفه اسلامی.
• نظام عالم و مراتب موجودات.

۱۰. مکاتب و جریان‌های اصلی فلسفه اسلامی

داوطلب باید با سیر تاریخی و فکری مکاتب فلسفی اسلامی آشنا باشد.

• مکتب مشاء: ویژگی‌ها و نمایندگان اصلی.
• مکتب اشراق: نور، شهود و تفاوت با مشاء.
• حکمت متعالیه: ترکیب برهان، عرفان و قرآن.
• تفاوت روش‌ها و مبانی این مکاتب.
• تأثیر هر مکتب بر تداوم فلسفه اسلامی.

۱۱. فیلسوفان برجسته فلسفه اسلامی

شناخت آراء و جایگاه متفکران اصلی در فهم تطور فلسفه اسلامی ضروری است.

• فارابی: مدینه، عقل و نظام فلسفی.
• ابن‌سینا: وجود، ماهیت، نفس و الهیات.
• سهروردی: حکمت اشراق و نظام نوری.
• میر داماد و مکتب اصفهان.
• صدرالمتألهین: اصالت وجود، تشکیک، حرکت جوهری و اتحاد عاقل و معقول.

۱۲. متن‌خوانی و فهم آثار فلسفی

در این گرایش، آشنایی با زبان و ساختار متون فلسفی اهمیت بالایی دارد.

• خواندن دقیق عبارات فلسفی.
• تشخیص اصطلاحات کلیدی.
• فهم پیوستگی استدلال‌ها در متن.
• مقایسه دیدگاه‌ها در آثار مختلف.
• توجه به زبان عربی و فارسی در منابع فلسفی.

۱۳. روش مطالعه برای آزمون

1. منطق را پایه‌ای و دقیق بخوانید: بدون تسلط بر منطق، فهم استدلال‌های فلسفی دشوار می‌شود.
2. مباحث وجود و ماهیت را عمیق مطالعه کنید: این مباحث محور بسیاری از مسائل فلسفه اسلامی هستند.
3. آراء حکما را مقایسه‌ای بخوانید: تفاوت دیدگاه ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا بسیار مهم است.
4. اصطلاحات فلسفی را حفظ صرف نکنید: باید معنای دقیق و کاربرد آنها را در استدلال‌ها بفهمید.
5. متن‌خوانی را تمرین کنید: خواندن بخش‌هایی از متون اصلی و شروح معتبر به درک عمیق‌تر کمک می‌کند.

منابع پیشنهادی

• کتب منطق صوری و منطق سنتی
• منابع آموزشی فلسفه اسلامی و حکمت
• کتب تاریخ فلسفه اسلامی
• منابع مربوط به آراء فارابی، ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا
• کتب الهیات، نفس و معرفت در فلسفه اسلامی
• شروح و متون آموزشی حکمت مشاء، اشراق و حکمت متعالیه
• مجموعه سؤالات و تست‌های سال‌های گذشته فلسفه و کلام اسلامی

جمع‌بندی

گرایش فلسفه و حکمت اسلامی برای داوطلبانی مناسب است that به تفکر مفهومی، استدلال عقلی، مطالعه متون حکمی و بررسی نظام‌مند مسائل هستی، معرفت، نفس و الهیات علاقه دارند. موفقیت در این گرایش نیازمند مطالعه عمیق، فهم اصطلاحات، مقایسه آراء حکما و تمرین تحلیل فلسفی است.

با توجه به نبود دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات آزمون آزاد ۱۳۹۰، محتوای این بخش صرفاً یک راهنمای آموزشی و تحلیلی است و نباید به‌عنوان بودجه‌بندی قطعی یا رسمی آزمون تلقی شود.

سؤالات متداول

مهم‌ترین مباحث گرایش فلسفه و حکمت اسلامی چیست؟

منطق، وجود و ماهیت، علیت، الهیات، نفس، معرفت، حرکت، و آشنایی با مکاتب مشاء، اشراق و حکمت متعالیه از مهم‌ترین مباحث این گرایش هستند.

آیا آشنایی با فیلسوفان اسلامی در این رشته ضروری است؟

بله، شناخت دیدگاه‌های فارابی، ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا در فهم ساختار فلسفه اسلامی نقش اساسی دارد.

آیا مطالعه منطق برای این گرایش اهمیت زیادی دارد؟

بله، منطق ابزار فهم استدلال‌های فلسفی است و تسلط بر آن برای تحلیل متون و آراء فلسفی ضروری است.

آیا این گرایش بیشتر حفظی است یا تحلیلی؟

ماهیت این گرایش عمدتاً تحلیلی و مفهومی است. حفظ اصطلاحات بدون فهم استدلال‌ها و نسبت میان مفاهیم کافی نیست.

آیا می‌توان بودجه‌بندی قطعی آزمون آزاد ۱۳۹۰ را اعلام کرد؟

خیر، بدون دسترسی به دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات، اعلام تعداد دقیق سؤالات، ضرایب دروس، مواد امتحانی و بودجه‌بندی قطعی هر مبحث ممکن نیست.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و نود و دوم ( بیشتر ... )