دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه روانشناسی - روانشناسی تربیتی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل محتوایی سؤالات ارشد روانشناسی تربیتی آزاد ۱۳۹۰

تحلیل محتوایی سؤالات روانشناسی تربیتی در آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد سال ۱۳۹۰ نشان می‌دهد که محور اصلی آزمون، درک رابطه میان نظریه و عمل در فرایند آموزش بوده است. مباحثی مانند یادگیری، رشد شناختی، انگیزش تحصیلی و سنجش آموزشی، چارچوب مفهومی اصلی این حوزه را تشکیل می‌دهند.

داوطلب موفق باید بتواند میان مفاهیم نزدیک به یکدیگر تمایز بگذارد؛ برای مثال، تفاوت شرطی‌سازی کلاسیک و عامل، تمایز یادگیری اکتشافی و معنادار، یا تفاوت ارزشیابی تکوینی و تراکمی. بسیاری از سؤالات این درس از طریق شناخت ویژگی‌های یک نظریه یا کاربرد آن در یک موقعیت آموزشی قابل پاسخ‌گویی هستند.

نظریه‌های یادگیری

• شرطی‌سازی کلاسیک: مفاهیم محرک غیرشرطی، محرک شرطی، خاموشی، تعمیم و تمایز در دیدگاه پاولف.
• شرطی‌سازی عامل: تقویت مثبت و منفی، تنبیه، خاموشی، شکل‌دهی رفتار و برنامه‌های تقویت در نظریه اسکینر.
• یادگیری شناختی: نقش فرایندهای ذهنی، بینش، سازمان‌دهی اطلاعات و حل مسئله در یادگیری.
• یادگیری مشاهده‌ای: توجه، یادداری، بازآفرینی و انگیزش در نظریه یادگیری اجتماعی بندورا.
• یادگیری معنادار: ارتباط اطلاعات جدید با ساخت شناختی قبلی یادگیرنده در نظریه آزوبل.
• یادگیری اکتشافی: نقش کشف فعال، طبقه‌بندی و داربست شناختی در دیدگاه برونر.

رشد شناختی و یادگیری

• نظریه پیاژه: مراحل رشد شناختی، طرحواره، جذب، انطباق و تعادل‌جویی.
• نظریه ویگوتسکی: نقش تعامل اجتماعی، زبان، فرهنگ و منطقه مجاور رشد در یادگیری.
• تفکر و حل مسئله: مراحل حل مسئله، راهبردهای شناختی و فراشناختی و نقش بازخورد در اصلاح عملکرد.
• فراشناخت: آگاهی یادگیرنده از فرایندهای ذهنی خود و توانایی برنامه‌ریزی، نظارت و ارزشیابی یادگیری.

انگیزش و هیجان در یادگیری

• انگیزش درونی و بیرونی: تفاوت میان علاقه و رضایت ناشی از خود فعالیت با پاداش‌ها و پیامدهای بیرونی.
• نظریه اسناد: تبیین موفقیت و شکست بر اساس عواملی مانند توانایی، تلاش، دشواری تکلیف و شانس.
• خودکارآمدی: باور فرد درباره توانایی خود برای انجام موفقیت‌آمیز یک تکلیف یا دستیابی به هدف.
• هدف‌های پیشرفت: تمایز هدف تبحری و هدف عملکردی و تأثیر آن‌ها بر انتخاب تکلیف و پشتکار.
• اضطراب امتحان: نقش نگرانی، برانگیختگی هیجانی و راهبردهای مقابله‌ای در عملکرد تحصیلی.

تفاوت‌های فردی و عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی

• هوش و استعداد: تفاوت میان هوش عمومی، استعداد ویژه و توانایی‌های شناختی در یادگیری.
• سبک‌های یادگیری و شناختی: تفاوت شیوه‌های پردازش اطلاعات و ضرورت تنوع در روش‌های آموزشی.
• دانش پیشین: تأثیر اطلاعات قبلی، آمادگی ذهنی و سازمان شناختی بر یادگیری مطالب جدید.
• ناتوانی‌های یادگیری: نشانه‌های کلی اختلال‌های خواندن، نوشتن و ریاضی و ضرورت شناسایی و مداخله زودهنگام.
• تفاوت‌های فردی و فرهنگی: تأثیر زمینه خانوادگی، اجتماعی، زبانی و فرهنگی بر فرصت‌های یادگیری.

روش‌های تدریس و مدیریت کلاس

• آموزش مستقیم: ارائه سازمان‌یافته مطالب، توضیح هدف‌ها، تمرین هدایت‌شده و بازخورد منظم.
• یادگیری مشارکتی: همکاری گروهی، وابستگی متقابل مثبت، مسئولیت‌پذیری فردی و تعامل سازنده.
• آموزش اکتشافی و مسئله‌محور: درگیر کردن فعال یادگیرنده با مسئله و هدایت او برای رسیدن به راه‌حل.
• مدیریت رفتار کلاس: تعیین قوانین روشن، استفاده مناسب از تقویت، پیشگیری از رفتارهای اخلالگر و ایجاد محیط امن یادگیری.
• بازخورد آموزشی: ارائه اطلاعات دقیق، به‌موقع و قابل استفاده درباره عملکرد یادگیرنده.

سنجش و ارزشیابی آموزشی

• ارزشیابی تشخیصی: شناسایی دانش، مهارت‌ها و مشکلات یادگیرنده پیش از آغاز آموزش.
• ارزشیابی تکوینی: بررسی مستمر یادگیری در جریان آموزش برای اصلاح روش تدریس و رفع کاستی‌ها.
• ارزشیابی تراکمی: سنجش میزان دستیابی به هدف‌های آموزشی در پایان یک دوره یا واحد درسی.
• روایی و پایایی: بررسی مناسب‌بودن ابزار برای سنجش هدف مورد نظر و ثبات نتایج اندازه‌گیری.
• آزمون‌های هنجاری و ملاکی: تمایز میان مقایسه عملکرد فرد با گروه و مقایسه عملکرد با معیار یا هدف از پیش تعیین‌شده.
• تحلیل سؤال: توجه به دشواری سؤال، قدرت تمیز و عملکرد گزینه‌های انحرافی در آزمون‌های آموزشی.

راهبرد پیشنهادی برای مطالعه

1. مطالعه نظریه‌ها به‌صورت مقایسه‌ای: برای هر نظریه، مفاهیم اصلی، نقش معلم، نقش یادگیرنده، نوع تقویت و کاربرد آموزشی را در جدول جداگانه ثبت کنید.
2. تمرکز بر تفاوت اصطلاحات: مفاهیمی مانند تقویت منفی و تنبیه، یادگیری اکتشافی و حل مسئله، یا ارزشیابی تکوینی و تراکمی را با مثال از یکدیگر تفکیک کنید.
3. حل سؤالات سناریومحور: هنگام مطالعه، موقعیت‌های واقعی کلاس درس را بر اساس نظریه‌های یادگیری و انگیزش تحلیل کنید.
4. مرور رشد شناختی: ترتیب مراحل پیاژه، مفاهیم ویگوتسکی و ارتباط آن‌ها با طراحی آموزشی را به‌صورت نموداری خلاصه کنید.
5. تقویت مباحث سنجش: تعریف، کاربرد و تفاوت انواع ارزشیابی، روایی، پایایی و شاخص‌های تحلیل سؤال را با تست‌های سال‌های گذشته تمرین کنید.
6. توجه به کاربرد آموزشی: در کنار حفظ دیدگاه نظریه‌پردازان، مشخص کنید هر نظریه در طراحی تدریس، مدیریت کلاس یا اصلاح عملکرد تحصیلی چه کاربردی دارد.

جمع‌بندی

سؤالات روانشناسی تربیتی آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد سال ۱۳۹۰ بر پیوند میان مبانی نظری و موقعیت‌های واقعی آموزش تأکید دارد. تسلط بر نظریه‌های یادگیری، رشد شناختی، انگیزش و سنجش آموزشی، مهم‌ترین پیش‌نیاز پاسخ‌گویی به این درس است. مطالعه مقایسه‌ای و تحلیل کاربردی، داوطلب را از حفظ تعاریف پراکنده به سطح درک مفهومی و حل مسئله آموزشی می‌رساند.

---

سؤالات متداول

تفاوت تقویت منفی و تنبیه چیست؟

در تقویت منفی، یک محرک ناخوشایند برای افزایش احتمال وقوع رفتار حذف می‌شود؛ اما در تنبیه، هدف کاهش احتمال وقوع رفتار است. بنابراین تقویت منفی با افزایش رفتار و تنبیه با کاهش رفتار ارتباط دارد.

ارزشیابی تکوینی چه تفاوتی با ارزشیابی تراکمی دارد؟

ارزشیابی تکوینی در جریان آموزش انجام می‌شود و برای اصلاح تدریس و یادگیری به کار می‌رود؛ در حالی که ارزشیابی تراکمی معمولاً در پایان دوره انجام می‌شود و میزان دستیابی کلی به هدف‌های آموزشی را مشخص می‌کند.

منطقه مجاور رشد در نظریه ویگوتسکی به چه معناست؟

منطقه مجاور رشد فاصله میان سطح عملکردی است که یادگیرنده به‌تنهایی به آن می‌رسد و سطحی است که با کمک معلم یا فرد آگاه‌تر می‌تواند به آن دست یابد.

یادگیری معنادار در نظریه آزوبل چگونه شکل می‌گیرد؟

یادگیری معنادار زمانی رخ می‌دهد که مطالب جدید به‌صورت منظم و قابل فهم با دانش و ساخت شناختی قبلی یادگیرنده ارتباط پیدا کند.

خودکارآمدی چه اثری بر پیشرفت تحصیلی دارد؟

خودکارآمدی بالا معمولاً موجب انتخاب تکالیف چالش‌برانگیزتر، تلاش بیشتر، استمرار در برابر دشواری‌ها و استفاده مؤثرتر از راهبردهای یادگیری می‌شود.

هدف اصلی ارزشیابی تشخیصی چیست؟

هدف ارزشیابی تشخیصی شناسایی سطح آمادگی، دانش پیشین، توانایی‌ها و ضعف‌های یادگیرنده پیش از آغاز آموزش یا مداخله آموزشی است.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و سی و نهم ( بیشتر ... )