دانلود رایگان سوالات دکتری ترجمه، زبان و ادبیات عربی 1399

تحلیل تخصصی سرفصل‌های آزمون دکتری زبان و ادبیات عربی و مطالعات ترجمه ۱۳۹۹

آزمون دکتری زبان و ادبیات عربی با همگرایی دقیق میان «علوم زبانی بنیادین» و «بوطیقا و نظریه‌های ترجمه و نقد»، رویکردی عمیقاً اجتهادی و تحلیلی را می‌طلبد. مهم‌ترین محورهای محتوایی این آزمون عبارتند از:

• صرف و نحو کاربردی و نظری (الصرف والنحو العربي): احاطه بر آرای مکاتب کوفه و بصره، شواهد قرآنی و شعری، تجزیه و ترکیب متون کهن، قواعد اعلال و ابدال، ساخت‌های اشتقاقی، ابواب ثلاثی و رباعی، اسالیب خاص (نظیر مدح و ذم، اختصاص، تحذیر، اشتغال، و تنازع) و مقایسه آراء در آثاری چون شرح ابن عقیل و مغنی اللبیب ابن هشام.
• علوم بلاغت کهن و نوین (البلاغة العربية - المعاني والبيان والبديع): تحلیل ظرایف علم معانی (ایجاز و اطناب، قصر، تقدیم و تاخیر، دلالت‌های مجازی اسالیب انشائی)، تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز مرسل در علم بیان، صنایع لفظی و معنوی، همراه با بررسی مکاتب عبدالقاهر جرجانی (نظریه نظم) و سکاکی تا دیدگاه‌های بلاغی معاصر.
• تاریخ ادبیات دوره‌های شش‌گانه (تاریخ الأدب العربي): تحلیل شعر و نثر از دوره جاهلی (معلقات سبع)، صدر اسلام و عصر اموی (شعر نقائض و غزل عذری)، عصر طلایی عباسی (متنبی، ابونواس، ابوالعلاء معری، جاحظ و بدیع‌الزمان همدانی)، دوره انحطاط و ادبیات ممالیک و عثمانی، تا ادبیات نهضت و معاصر (جریان المهجر، شعر تفحیله، رمان‌نویسی نجیب محفوظ، و شعر مقاومت محمود درویش و نزار قبانی).
• نقد ادبی کهن و معاصر (النقد الأدبي القديم والحديث): سیر تحول نقد از طبقات فحول الشعراء ابن سلام و عیار الشعر ابن طباطبا تا ورود مکاتب غربی (فرمالیسم، ساختارگرایی، نشانه‌شناسی، نقد کهن‌الگویی و پدیدارشناسی) در ادبیات معاصر عربی با پژوهش‌های کسانی چون محمد مندور، طه حسین، ادونیس و صلاح فضل.
• نظریه‌ها و فنون ترجمه عربی-فارسی (نظريات الترجمة وتطبيقاتها): راهکارهای مقابله با چالش‌های واژگانی، اصطلاحی (کنایات و امثال)، تفاوت‌های وجهی و زمانی افعال میان دو زبان، معادل‌یابی ساختاری، و کاربست نظریه‌های مدرن ترجمه (مانند اسکوپوس، نظریه تعادل نیومارک، و بومی‌سازی/غریبه‌سازی ونوتی) در متون سیاسی، دینی، رسانه‌ای و ادبی.

جدول مواد امتحانی و ضرایب دروس کنکور دکتری زبان و ادبیات عربی

مواد آزمون، سرفصل‌ها و ضرایب این رشته بر پایه دفترچه سازمان سنجش به قرار زیر است:

راهکارهای راهبردی موفقیت در مصاحبه دکتری زبان و ادبیات عربی و ترجمه

کسب رتبه ممتاز در مرحله کتبی تنها بخشی از مسیر است؛ قبولی نهایی در دانشگاه‌های سرآمد (نظیر دانشگاه تهران، علامه طباطبائی، شهید بهشتی و فردوسی مشهد) مستلزم درخشش در جلسه مصاحبه تخصصی است:

1. تکلم روان و فصیح به زبان عربی (الطلاقة والتحدث بالعربية الفصحى): بخش چشمگیری از مصاحبه به زبان عربی فصیح صورت می‌گیرد؛ داوطلب باید قادر باشد بدون لغزش‌های صرفی-نحوی و بدون استفاده از عامیانه، موضوعات علمی، فلسفی و ادبی را تبیین نماید.
2. طراحی پروپوزال متکی بر خلاقیت و بینارشته‌ای (خطة البحث / Proposal): پرداختن به موضوعات نو مانند «نقد بوم‌گرا (الإيكولوجيا الأدبية) در شعر معاصر عرب»، «تحلیل گفتمان انتقادی (CDA) خطبه‌ها و رسائل سیاسی»، یا «ارزیابی ماشینی ترجمه قرآن و متون نهج‌البلاغه با معیارهای زبان‌شناسی پیکره‌ای» امتیاز پژوهشی بالایی به همراه دارد.
3. تحلیل و اعراب‌گذاری فوری متون دشوار (الإعراب وقراءة النصوص دون ضبط): مصاحبه‌کنندگان غالباً بیتی از قصاید دشوار متنبی یا صفحه‌ای از نثر مسجع و فلسفی عهد عباسی را به صورت بدون اعراب به داوطلب ارائه می‌دهند تا هم‌زمان با قرائت صحیح، توجیهات نحوی و بلاغی آن را بیان کند.

پرسش‌های متداول داوطلبان کنکور دکتری زبان و ادبیات عربی (FAQ)