دانلود رایگان سوالات دکتری مدیریت و کنترل بیابان (بیابان زدایی) 1398

تحلیل جامع سرفصل‌ها و مباحث تخصصی آزمون دکتری مدیریت و کنترل بیابان سال ۱۳۹۸

سوالات دفترچه اختصاصی کنکور دکتری سال ۱۳۹۸ در مجموعه مدیریت و کنترل بیابان (کد ۲۴۴۹)، بر ارزیابی تسلط تئوریک و کاربردی داوطلبان بر پدیده‌های بیابان‌زایی و دینامیک محیط‌های خشک در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد متمرکز بوده‌اند:

• خاک‌های مناطق خشک: فرآیندهای پدوژنیک در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‌های بیابانی، تشکیل و دینامیک افق‌های مشخصه (کلسیک، پتروکلسیک، ژیپسیک، ناتریک و سالیک)، طبقه‌بندی خاک‌های شور و سدیمی (Saline-Sodic Soils)، شاخص‌های SAR و ESP، فرآیندهای شورشدگی اراضی و روش‌های اصلاح، شستشو و مدیریت زهکشی در خاک‌های شور.
• رابطه آب، خاک و گیاه: پتانسیل‌های آب در خاک و گیاه (پتانسیل ماتریک، اسمزی، ثقلی)، منحنی‌های مشخصه رطوبتی خاک، مکانیسم‌های جذب و انتقال آب در سیستم پیوسته خاک-گیاه-اتمسفر (SPAC)، تنش‌های رطوبتی و حرارتی، سازوکارهای اکوفیزیولوژیکی سازگاری و مقاومت گیاهان گزروفیت و هالوفیت به خشکی و شوری، و بازده مصرف آب (WUE) در گونه‌های بیابانی.
• ژئومورفولوژی (۲) - ژئومورفولوژی مناطق خشک و بادی: فرآیندهای شکل‌زایی ائولین (فرسایش، حمل و رسوب‌گذاری باد)، تیپولوژی تپه‌های ماسه‌ای (برخان، سیف، ریپل‌مارک، نبکا و تپه‌های طولی، عرضی و ستاره‌ای)، فرآیندهای کاوشی باد (یاردانگ‌ها و سنگ‌فرش‌های بیابانی یا رگ)، ژئومورفولوژی پلایاها و کفه‎‌های نمکی، مخروط‌افکنه‌ها، گلاسی‌ها و تکامل لندفرم‌های بیابانی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و تکنیک‌های سنجش از دور.
• اکوسیستم مناطق بیابانی: ساختار و کارکرد اکوسیستم‌های بیابانی، زنجیره‌ها و شبکه‌های غذایی، جریان انرژی و چرخه عناصر غذایی در اراضی خشک، دیرزیستی و مقاومت بوم‌سازگان، اثر جزایر اکولوژیکی و لکه‌های گیاهی بر پایداری خاک، توالی و دینامیک رویشگاه‌های بیابانی، پایش پوشش گیاهی و ارزیابی شکنندگی اکولوژیک در برابر نوسانات اقلیمی.
• فرسایش بادی و کنترل آن: دینامیک باد در لایه سطحی جو، سرعت آستانه فرسایش بادی (Threshold Velocity)، انواع حرکت ذرات خاک (خزش سطحی، جهش و تعلیق)، فرمول‌های محاسبه نرخ انتقال رسوب، روش‌های ارزیابی و مدل‌سازی فرسایش بادی (WEQ و RWEQ)، روش‌های فیزیکی و مکانیکی (بادشکن‌های زنده و غیرزنده، مالچ‌های نفتی، رسی و زیستی)، تله‌اندازها و راهکارهای بیولوژیکی تثبیت ماسه‌های روان.
• بیابان‌زایی و روش‌های کنترل آن: مفاهیم تخریب سرزمین (Land Degradation)، معیارهای بیابان‌زایی (معیارهای اقلیمی، پوشش گیاهی، خاک، آب و انسانی)، مدل‌های ارزیابی منطقه‌ای بیابان‌زایی (مانند MEDALUS، FAO-UNEP و ICD)، مدیریت یکپارچه کانون‌های فرسایش بادی و گردوغبار، ارزیابی طرح‌های بیابان‌زدایی و احیای پوشش گیاهی با استفاده از قرق، بوته‌کاری و مدیریت بهره‌برداری پایدار.

جدول مواد امتحانی، مقاطع و ضرایب آزمون دکتری مدیریت و کنترل بیابان (۱۳۹۸)

بر اساس چارچوب رسمی سازمان سنجش آموزش کشور در کنکور دکتری نیمه‌متمرکز سال ۱۳۹۸، دروس، مقاطع و ضرایب امتحانی رشته مدیریت و کنترل بیابان (کد ۲۴۴۹) به شرح زیر اجرا گردید:

محورهای راهبردی مصاحبه علمی و ارزیابی پژوهشی دکتری مدیریت و کنترل بیابان

کسب امتیاز عالی در مرحله مصاحبه دکتری بیابان‌زدایی مستلزم تبیین توانایی پژوهشی، تسلط بر ابزارهای نوین پایش گردوغبار و ارائه راهکارهای منطبق بر اولویت‌های زیست‌محیطی کشور است. محورهای اساسی مصاحبه شامل موارد زیر می‌باشد:

• دفاع متقن از پایان‌نامه ارشد: تبیین شفاف نوآوری در روش تحقیق، نمونه‌برداری‌های آزمایشگاهی و صحرایی، شناخت عمیق از متغیرهای اندازه‌گیری‌شده خاک و پوشش گیاهی و کاربردی بودن نتایج در برنامه‌ریزی احیای اراضی.
• تسلط بر فناوری سنجش از دور و GIS: توانایی آشکارسازی پدیده‌های گردوغبار (Dust Detection) با تصاویر ماهواره‌ای MODIS، Sentinel و Landsat، تحلیل شاخص‌های طیفی پوشش گیاهی (مانند NDVI) و شوری (SI)، و تهیه مدل‌های رقومی ارتفاع برای بررسی جهت و شدت بادهای فرساینده.
• آشنایی با مدل‌سازی فرسایش و ابزارهای تحلیلی: تسلط بر مدل‌های ارزیابی فرسایش بادی، مدل‌های ردیابی ذرات گردوغبار (مانند HYSPLIT)، و محیط‌های آماری و کدنویسی (R، Python یا MATLAB) جهت آنالیز گلبادها و داده‌های هواشناسی و اقلیمی.
• مقالات علمی معتبر: دارا بودن مقالات مستخرج از پایان‌نامه در مجلات علمی-پژوهشی معتبر وزارت علوم یا نمایه‌شده در پایگاه‌های بین‌المللی Scopus و Web of Science در حوزه‌های تثبیت ماسه، ریزگردها و ارزیابی بیابان‌زایی.
• پیش‌نویس پروپوزال دکتری مسئله‌محور: تدوین ایده‌ای منسجم پیرامون چالش‌های حاد کشور، نظیر مهار کانون‌های داخلی ریزگردها، فناوری‌های نوین مالچ‌های بیولوژیک و زیست‌سازگار، ترسیب کربن در خاک‌های مناطق خشک و احیای اراضی شور با گیاهان هالوفیت.

سوالات متداول (FAQ)