دانلود رایگان سوالات دکتری فلسفه علم (فلسفه فیزیک - تاریخ علم در دوره اسلامی) 1398

تحلیل محتوایی و سرفصل‌های آزمون دکتری فلسفه علم (بررسی کنکور ۱۳۹۸)

مجموعه سوالات تخصصی دکتری فلسفه علم در سال ۱۳۹۸، با تلفیق دقیق مفاهیم بنیادین روش‌شناسی علم، تاریخ انتقادی دستاوردهای علمی مسلمانان و چالش‌های فلسفی نظریه‌های فیزیکی، شامل سرفصل‌های کلیدی زیر بوده است:

• فلسفه علم عام (مکاتب و مسائل بنیادین): مسأله تمایز علم و شبه‌علم، ابطال‌پذیری پوپر، ساختار انقلاب‌های علمی کوهن، برنامه‌های پژوهشی لاکاتوش، آنارشیسم معرفت‌شناختی فایرابند، و مناقشه واقع‌گرایی علمی (Scientific Realism) در برابر ضدواقع‌گرایی و ساخت‌گرایی.
• فلسفه فیزیک (مفاهیم فضا، زمان و کوانتوم): تحلیل هستی‌شناختی فضا و زمان مطلق و رابطه‌ای (نیوتن، لایبنیتس و اینشتین)، پارادوکس‌های نظریه نسبیت خاص و عام، تعبیر کپنهاگی در برابر نظریه‌های متغیرهای نهان در مکانیک کوانتومی، قضیه بل و درهم‌تنیدگی کوانتومی.
• تاریخ علم در دوره اسلامی: سیر تحول علوم عقلی در تمدن اسلامی، سنت ترجمه و انتقال علوم یونانی، نوآوری‌های دانشمندان مسلمان در نجوم (نظیر مکتب مراغه، ابن‌هیثم، بیرونی، طوسی)، هندسه، فیزیک و اپتیک، و تعامل علم با الهیات و کلام اسلامی.
• فلسفه عمومی و منطق: مبانی معرفت‌شناسی، استدلال استقرایی، استنتاج به قصد بهترین تبیین (IBD)، پارادوکس‌های تایید (گودمن و همپل) و منطق مقدماتی و محمولات.

جدول مواد امتحانی و ضرایب دکتری فلسفه علم

مواد آزمون تخصصی، عمومی و ضرایب تعیین‌شده در آزمون دکتری به شرح زیر است:

محورهای راهبردی مصاحبه علمی دکتری فلسفه علم و تاریخ علم

در مرحله مصاحبه علمی دکتری، داوطلبان بر اساس قدرت نقادی، عمق درک فلسفی از علم و مهارت در خوانش متون اصیل ارزیابی می‌شوند:

1. ارائه پروپوزال متمرکز و لبه‌ی دانش: تدوین طرح‌واره‌ای روشن با رویکردهایی نظیر «تفسیرهای اگزیستانسیل در مکانیک کوانتومی»، «مسأله اندازه‌گیری در فیزیک معاصر» یا «واکاوی نقش مدل‌های غیربطلمیوسی در هیئت اسلامی و تاثیر آن بر انقلاب کپرنیکی».
2. تسلط بر زبان تخصصی و متون کلاسیک: توانایی ترجمه و تحلیل بلافاصله بندهایی از آثار کلاسیک پوزیتیویسم منطقی، پوپر، کوهن، یا متون خطی و کهن عربی در بخش تاریخ علم دوره اسلامی.
3. درک فیزیکی و دقت ریاضیاتی: به‌ویژه برای متقاضیان فلسفه فیزیک، توانایی توضیح مفاهیم ریاضی-فیزیکی (مانند توابع موج، ساختار فضا-زمان مینکوفسکی و ترمودینامیک) بدون اکتفا به گزاره‌های صرفاً کلامی.
4. دیدگاه انتقادی درباره جامعه‌شناسی و اخلاق علم: پاسخگویی به مسائل روز مانند علم‌گرایی (Scientism)، سوگیری‌های نهادی در پژوهش علمی و ارتباط میان متافیزیک و توسعه ابزارهای علمی.

پرسش‌های پرتکرار (FAQ)