دانلود رایگان سوالات دکتری زیست شناسی گیاهی - سلولی و تکوینی 1398

تحلیل محتوایی و سرفصل‌های آزمون دکتری زیست‌شناسی گیاهی - سلولی و تکوینی (بررسی کنکور ۱۳۹۸)

سوالات آزمون دکتری زیست‌شناسی سلولی و تکوینی گیاهی در سال ۱۳۹۸ به گونه‌ای تدوین شده بود که پیوند میان ساختار سلولی، بیان ژن‌های تنظیمی و فرآیندهای تکوینی کلیدی را بسنجد. بررسی این آزمون نشان‌دهنده تاکید بر تست‌های مفهومی و فرآیندمحور است. مهم‌ترین محورهای مورد آزمون شامل موارد زیر بود:

• مریستم‌ها و سازمان‌بندی تکوینی گیاه: ساختار و عملکرد مریستم انتهایی ساقه (SAM) و ریشه (RAM)، ناحیه سلول‌های بنیادی و مرکز سکون (Quiescent Center)، بیان ژن‌های کلیدی تنظیم‌کننده مریستم نظیر WUSCHEL و CLAVATA، و مکانیسم‌های تقارن و قطبیت در گیاهان.
• تمایز و اندام‌زایی گیاهی: فرآیندهای تمایز سلول‌های بافت آوندی (زایلم و فلوئم)، تشکیل تریکوم‌ها، توسعه روزنه‌ها (استوماتا) و ژن‌های دخیل در کنترل تقسیم و تمایز سلول‌های اپیدرمی.
• ژنتیک گل‌دهی و مدل ABCDE: مکانیسم‌های القای گل‌دهی (ورنالیزاسیون، فتوفریودیسم و ژن‌های شاخص FT و SOC1)، ژنتیک تکوین گل، عملکرد هومئوتیک ژن‌های MADS-box و تحلیل جهش‌های تکوینی گل.
• جنین‌زایی و تشکیل دانه (Embryogenesis): مراحل تکوین رویان از تک‌سلولی تا جنین کامل (مراحل گلوبولار، قلبی، تورپدو)، تمایز بافت‌های جنینی، آپومیکسی و فرآیند دابل-لقاح (Double Fertilization) در نهاندانگان.
• سیگنالینگ فیتوهورمون‌ها در نمو سلولی: مسیرهای ادراک و پیام‌رسانی اکسین (انتقال قطبی اکسین توسط پروتئین‌های PIN)، سایتوکنین، اسید جیبرلیک (تخریب پروتئین‌های DELLA)، اتیلن و براسینوستروئیدها در کنترل تقسیم و رشد طولی سلول.

جدول مواد امتحانی و ضرایب دکتری زیست‌شناسی گیاهی - سلولی و تکوینی

عناوین و ضرایب دروس آزمون ورودی دوره دکتری تخصصی رشته زیست‌شناسی گیاهی گرایش سلولی و تکوینی بر اساس مصوبات رسمی به شرح جدول زیر است:

محورهای راهبردی مصاحبه علمی دکتری سلولی و تکوینی گیاهی

مصاحبه دکتری این گرایش بر ارزیابی بینش مولکولی، تسلط بر مدل‌های گیاهی (به‌ویژه آرابیدوپسیس) و مهارت در طراحی تجربیات دست‌ورزی ژنتیکی و بیوتکنولوژی متمرکز است. محورهای توصیه‌شده برای آماده‌سازی:

1. طراحی پروپوزال با تمرکز بر ژنومیکس تکوینی یا مهندسی بافت گیاهی: ارائه عناوینی چون «شناسایی و تعیین نقش فاکتورهای رونویسی تنظیمی در تشکیل مریستم‌های نابجا»، «بررسی اپی‌ژنتیک تمایز سلولی در پاسخ به تنش‌های محیطی در مدل Arabidopsis thaliana» یا «بهینه‌سازی اندام‌زایی و جنین‌زایی غیرجنسی (سوماتیک) در گونه‌های ارزشمند زراعی/دارویی».
2. تسلط بر تکنیک‌های تصویربرداری و کشت بافت گیاهی: آمادگی برای سوالات تخصصی پیرامون روش‌های کشت کالوس، ریزازدیادی، نشان‌دارسازی با ژن‌های گزارشگر (GUS، GFP)، میکروسکوپی فلورسانس و هیبریداسیون درجا (in situ hybridization).
3. درک فرآیندهای دست‌ورزی ژنتیکی و ویرایش ژنوم: آشنایی عمیق با تراریختی گیاهی به واسطه Agrobacterium، استفاده از سیستم CRISPR/Cas9 در اصلاح ژن‌های نموی و خاموشی ژنی (RNAi).
4. دفاع استدلالی از پایان‌نامه کارشناسی ارشد: تسلط بر مبانی تئوریک پروژه، توضیح شفاف پروتکل‌های بافت‌شناسی و ژنتیکی به کار رفته، تحلیل‌های آماری و پیشنهاد چشم‌اندازهای آتی پژوهش.

پرسش‌های پرتکرار (FAQ)