دانلود رایگان سوالات دکتری زبان و ادبیات فارسی 1398

تحلیل محتوایی و سرفصل‌های آزمون دکتری زبان و ادبیات فارسی (بررسی کنکور ۱۳۹۸)

تحلیل سوالات کنکور دکتری زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۸ بیانگر گذار از پرسش‌های صِرف حافظه‌محور به سمت تحلیل عمیق ساختاری، هرمنوتیک ادبی، کاربست نظریه‌های نقد ادبی معاصر بر متون کهن و سنجش دقیق دانش دستوری و بلاغی است. سرفصل‌های محوری این آزمون عبارتند از:

• متون کهن نظم فارسی (شعر کلاسیک): تحلیل زبانی، بلاغی، معنایی و سبک‌شناختی شاهنامه فردوسی (به‌ویژه داستان‌های حماسی-اساطیری)، قصاید ناصرخسرو، خاقانی شروانی، انوری، حدیقه سنایی، مثنوی معنوی و غزلیات شمس، منطق‌الطیر عطار، بوستان و گلستان سعدی، غزلیات حافظ و صائب تبریزی.
• متون کهن نثر فارسی: واژه‌گزینی، ساختارهای نحوی کهن و تحلیل محتوایی تاریخ بیهقی، کلیله و دمنه (ترجمه نصرالله منشی)، مرصادالعباد نجم‌الدین رازی، کشف‌المحجوب هجویری، کیمیای سعادت، جهانگشای جوینی و چهارمقاله نظامی عروضی.
• بلاغت (معانی، بیان، بدیع) و عروض و قافیه: تحلیل پیشرفته مباحث معانی (انواع خروج کلام از مقتضای ظاهر، ایجاز، اطناب، مساوات، قصر و حصر)، حقیقت و مجاز، استعاره (مصرحه، مکنیه، تخییلیه)، انواع تشبیه و کنایه در علم بیان؛ صناعات لفظی و معنوی در بدیع؛ تقطیع اوزان عروضی، اختیارات شاعری و عیوب قافیه.
• دستور زبان فارسی و تاریخ زبان: تحلیل گروه‌های اسمی، فعلی، قیدی و حرفی، نقش‌های دستوری پیچیده، ساخت‌های ارگاتیو و کهن، تحول آوایی و معنایی واژگان در دوره‌های فارسی باستان، میانه (پهلوی) و نو، و ویژگی‌های دستوری سبک خراسانی، عراقی و هندی.
• تاریخ ادبیات، سبک‌شناسی و مکاتب ادبی: تمایزهای سبکی و دوره‌بندی متون نظم و نثر، جریان‌شناسی شعر معاصر (نیما یوشیج، اخوان ثالث، شاملو، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری)، تحول نثر داستانی و نمایشی معاصر، و مکاتب ادبی جهان (کلاسیسیسم، رمانتیسیسم، رئالیسم، سوررئالیسم و اگزیستانسیالیسم).
• نقد ادبی و نظریه‌های نوین: نقد فرمالیستی، ساختارگرایی و پساساخت‌گرایی، نقد روان‌شناختی (فروید و یونگ/ن کهن‌الگوها)، نشانه‌شناسی، هرمنوتیک، نقد جامعه‌شناختی (گلدمن، لوکاچ)، بیش‌متنیت (ژرار ژنت) و مطالعات بینامتنی.

جدول مواد امتحانی و ضرایب آزمون دکتری زبان و ادبیات فارسی

ترکیب مواد آزمون و ضرایب تعیین‌شده از سوی سازمان سنجش آموزش کشور برای مجموعه زبان و ادبیات فارسی در جدول زیر ارائه شده است:

محورهای راهبردی مصاحبه علمی دکتری زبان و ادبیات فارسی

در جلسه مصاحبه دکتری دانشگاه‌های برتر (نظیر دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه شیراز)، اساتید مهارت‌های خوانش صحیح متن کهن، تحلیل بلاغی و توانایی پژوهش نظری را به دقت می‌سنجند:

1. تسلط بر خوانش بدون اعراب و تصحیح متون: توانایی روخوانی روان و بدون تپق متون دشوار نظیر خاقانی، تاریخ بیهقی، حدیقه و کلیله و دمنه همراه با اعراب‌گذاری صحیح، معنی واژگان دشوار و شرح بیت یا عبارت بر پایه زمینه‌های تاریخی و بینامتنی.
2. طراحی پروپوزال‌های مسئله‌محور و بینارشته‌ای: ارائه موضوعات نوآورانه از جمله «تحلیل گفتمان انتقادی متون تاریخی-ادبی»، «نشانه‌شناسی و نقد کهن‌الگویی در متون عرفانی و حماسی»، «کاربست روش‌های زبان‌شناسی پیکره‌ای در تصحیح متون و اسناد خطی»، و «بررسی تطبیقی نظریه‌های روایت‌شناسی بر منظومه‌های غنایی».
3. تسلط بر نسخه‌شناسی و فنون تصحیح انتقادی: آشنایی با مبانی نسخه‌شناسی، روش تصحیح قیاسی و انتقادی، رسم‌الخط‌های کهن، تمایز میان دست‌نویس‌های اقدم و ادق، و کار با فهرست‌های معتبر نسخ خطی.
4. آگاهی از نشریات علمی-پژوهشی معتبر: اشراف بر مقالات و مباحثات علمی منتشر شده در مجلات شاخص از جمله پژوهش‌های ادبی، بوستان ادب دانشگاه شیراز، مطالعات زبان و ادب فارسی دانشگاه تهران، و کهن‌نامه ادب پارسی.

پرسش‌های متداول (FAQ)