دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد هواشناسی کشاورزی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل محتوایی سؤالات ارشد هواشناسی کشاورزی آزاد ۱۳۹۰

سؤالات این گرایش معمولاً بر توانایی داوطلب در درک فرآیندهای جوی مؤثر بر تولید کشاورزی، تحلیل رابطه اقلیم و گیاه و به‌کارگیری داده‌های هواشناسی در تصمیم‌های مدیریتی استوار است. داوطلب باید بتواند اثر شرایط جوی را بر رشد گیاه، تبادل آب و انرژی، زمان عملیات زراعی و پایداری تولید تحلیل کند.

مبانی هواشناسی و عناصر جوی

• جو و لایه‌های آن: شناخت ساختار جو، تروپوسفر، استراتوسفر و اهمیت لایه‌های پایین جو در فعالیت‌های کشاورزی.
• عناصر هواشناسی: دما، رطوبت، فشار هوا، باد، ابر و بارش به عنوان متغیرهای اصلی در تحلیل شرایط مزرعه.
• اندازه‌گیری عناصر جوی: آشنایی با دماسنج، باران‌سنج، رطوبت‌سنج، تبخیرسنج، بادسنج و نحوه ثبت داده‌های هواشناسی.
• مقیاس‌های زمانی و مکانی: تفاوت وضعیت هوا و اقلیم و اهمیت داده‌های روزانه، ماهانه و بلندمدت در کشاورزی.

تابش خورشیدی و بیلان انرژی

• تابش خورشیدی: منبع اصلی انرژی در سامانه خاک، گیاه و جو و عامل کلیدی در فتوسنتز، گرمایش و تبخیر.
• بیلان تابش: تفاوت میان تابش ورودی و خروجی و نقش آن در تعیین دمای سطح خاک و پوشش گیاهی.
• انرژی محسوس و نهان: تقسیم انرژی دریافتی میان گرم کردن هوا و خاک و مصرف در تبخیر و تعرق.
• کاربرد کشاورزی: تأثیر شدت و مدت تابش بر رشد گیاه، رسیدگی محصول و انتخاب تاریخ کشت.

دما و رژیم حرارتی

• دما و رشد گیاه: هر گیاه دارای حداقل، بهینه و حداکثر دمایی برای جوانه‌زنی، رشد رویشی، گلدهی و رسیدگی است.
• دامنه تغییرات دما: بررسی تغییرات شبانه‌روزی و فصلی دما و اثر آن بر متابولیسم گیاه.
• واحدهای حرارتی: مفهوم درجه-روز رشد در پیش‌بینی مراحل فنولوژیک و زمان برداشت محصولات.
• تنش‌های دمایی: اثر گرمای شدید، سرما، یخبندان و نوسان دمایی بر عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی.

رطوبت هوا، بارش و آب در کشاورزی

• رطوبت نسبی و مطلق: نقش رطوبت هوا در تعرق گیاه، بیماری‌های گیاهی و آسایش حرارتی گیاهان.
• تشکیل ابر و بارش: سازوکارهای بارندگی و اهمیت توزیع زمانی و مکانی آن در تولید کشاورزی.
• باران مؤثر: بخشی از بارش که واقعاً در اختیار گیاه قرار می‌گیرد و در برنامه‌ریزی آبیاری اهمیت دارد.
• کم‌آبی و خشکسالی: تحلیل کاهش بارش، افزایش نیاز آبی و اثرات آن بر تولید محصولات زراعی و باغی.

تبخیر و تعرق

• مفهوم تبخیر و تعرق: خروج آب از سطح خاک و گیاه که یکی از مهم‌ترین اجزای بیلان آب در کشاورزی است.
• عوامل مؤثر: دما، تابش، رطوبت نسبی، سرعت باد و ویژگی‌های گیاه و خاک بر تبخیر و تعرق اثر می‌گذارند.
• تبخیر و تعرق مرجع: مبنایی برای برآورد نیاز آبی گیاهان و طراحی برنامه آبیاری.
• کاربرد مدیریتی: استفاده از داده‌های تبخیر و تعرق در زمان‌بندی آبیاری و افزایش بهره‌وری مصرف آب.

باد و اثرات آن بر کشاورزی

• ویژگی‌های باد: سرعت و جهت باد در انتقال گرما، بخار آب، گرده و ذرات معلق اهمیت دارد.
• اثرات مثبت و منفی: باد می‌تواند تهویه گیاه، گرده‌افشانی و خشک شدن سطح برگ را تسهیل کند، اما در شدت زیاد موجب ورس، تبخیر بیشتر، فرسایش و خسارت مکانیکی می‌شود.
• بادشکن‌ها: استفاده از بادشکن‌های زنده یا غیرزنده برای کاهش سرعت باد و حفاظت از مزارع و باغ‌ها.
• نقش در آبیاری و سم‌پاشی: شرایط باد بر یکنواختی آبیاری بارانی و رانش قطرات سم اثر مستقیم دارد.

یخبندان، سرمازدگی و گرمازدگی

• انواع یخبندان: یخبندان تشعشعی و یخبندان جبهه‌ای از نظر سازوکار وقوع و اثر بر گیاهان اهمیت دارند.
• سرمازدگی: آسیب ناشی از دماهای پایین به بافت‌های گیاهی، به‌ویژه در مراحل حساس مانند گلدهی و تشکیل میوه.
• روش‌های مقابله: آبیاری، بخاری باغی، دوددهی، بادزن و انتخاب زمان و مکان مناسب کاشت از راهکارهای کاهش خسارت هستند.
• گرمازدگی: دماهای بالا می‌توانند باعث اختلال در گرده‌افشانی، کاهش فتوسنتز، سوختگی اندام‌ها و افت عملکرد شوند.

اقلیم‌شناسی کشاورزی و نیازهای اقلیمی گیاهان

• طبقه‌بندی اقلیمی: آشنایی با تقسیم‌بندی اقلیم‌ها و کاربرد آن در تعیین مناسب بودن مناطق برای کشت محصولات مختلف.
• نیازهای اقلیمی گیاهان: هر محصول به دامنه خاصی از دما، رطوبت، بارش و طول فصل رشد نیاز دارد.
• طول فصل رشد: تعیین بازه زمانی مناسب برای استقرار، رشد و رسیدگی گیاه بر پایه شرایط حرارتی و یخبندان.
• ارزیابی قابلیت اقلیمی: بررسی سازگاری مناطق با محصولات کشاورزی از نظر خطر سرما، خشکی، گرما و منابع آب.

کاربرد داده‌های هواشناسی در مدیریت کشاورزی

• تعیین تاریخ کاشت: استفاده از داده‌های دما، بارش و خطر یخبندان برای انتخاب بهترین زمان کاشت.
• مدیریت آبیاری: برآورد نیاز آبی بر اساس تبخیر و تعرق و شرایط جوی غالب.
• پیش‌بینی مخاطرات: کاربرد پیش‌آگاهی برای سرمازدگی، خشکسالی، موج گرما و بارش شدید در کاهش ریسک تولید.
• کشاورزی پایدار: استفاده از اطلاعات اقلیمی برای افزایش بهره‌وری منابع، کاهش خسارت و بهینه‌سازی عملکرد.

راهبرد پیشنهادی برای مطالعه

1. عناصر جوی را مفهومی بخوانید: فقط حفظ تعریف‌ها کافی نیست و باید اثر هر عنصر بر گیاه، خاک و عملیات کشاورزی را بدانید.
2. تبخیر و تعرق را جدی بگیرید: این مبحث در ارتباط مستقیم با نیاز آبی، مدیریت آبیاری و تحلیل شرایط مزرعه بسیار مهم است.
3. تنش‌های دمایی را کاربردی مرور کنید: یخبندان، سرمازدگی و گرمازدگی از مباحث پرتکرار و کاملاً کاربردی هستند.
4. رابطه اقلیم و محصول را دسته‌بندی کنید: نیازهای اقلیمی محصولات مختلف و طول فصل رشد را به‌صورت مقایسه‌ای مطالعه کنید.
5. تحلیل داده‌های جوی را تمرین کنید: توانایی تفسیر جدول‌ها، نمودارهای دما و بارش و روندهای اقلیمی در پاسخ‌گویی تحلیلی ضروری است.
6. جنبه مدیریتی مباحث را فراموش نکنید: آزمون معمولاً از شما می‌خواهد کاربرد داده‌های هواشناسی را در تصمیم‌های واقعی مزرعه توضیح دهید.

جمع‌بندی

آزمون کارشناسی ارشد هواشناسی کشاورزی آزاد ۱۳۹۰ بر درک رابطه میان جو، گیاه، خاک و مدیریت تولید استوار است. موفقیت در این گرایش نیازمند تسلط بر عناصر هواشناسی، بیلان انرژی، تبخیر و تعرق، تنش‌های اقلیمی و کاربرد عملی داده‌های جوی در کشاورزی است. داوطلبی که بتواند شرایط اقلیمی را تحلیل کرده و آثار آن را بر رشد گیاه و تصمیم‌های مدیریتی توضیح دهد، در پاسخ‌گویی به سؤالات این گرایش موفق‌تر خواهد بود.

---

سؤالات متداول

هواشناسی کشاورزی چه موضوعی را بررسی می‌کند؟

هواشناسی کشاورزی اثر عناصر و پدیده‌های جوی مانند دما، بارش، رطوبت، باد و تابش را بر رشد گیاه، عملکرد محصول، مدیریت مزرعه و پایداری تولید کشاورزی بررسی می‌کند.

تفاوت هوا و اقلیم چیست؟

هوا به وضعیت کوتاه‌مدت جو در یک مکان و زمان مشخص گفته می‌شود، اما اقلیم میانگین و الگوی بلندمدت شرایط جوی یک منطقه است که برای برنامه‌ریزی کشاورزی اهمیت زیادی دارد.

چرا تبخیر و تعرق در کشاورزی مهم است؟

زیرا تبخیر و تعرق نشان می‌دهد چه مقدار آب از سامانه خاک و گیاه خارج می‌شود و این موضوع مبنای برآورد نیاز آبی گیاه، زمان‌بندی آبیاری و مدیریت مصرف آب است.

درجه-روز رشد چه کاربردی دارد؟

درجه-روز رشد برای پیش‌بینی مراحل فنولوژیک گیاه مانند جوانه‌زنی، گلدهی و رسیدگی به کار می‌رود و در تعیین زمان کاشت، داشت و برداشت اهمیت دارد.

یخبندان تشعشعی و جبهه‌ای چه تفاوتی دارند؟

یخبندان تشعشعی معمولاً در شب‌های صاف و آرام بر اثر اتلاف گرما از سطح زمین رخ می‌دهد، اما یخبندان جبهه‌ای به ورود توده هوای سرد مربوط است و معمولاً گستره بیشتری را درگیر می‌کند.

باد چه اثری بر تولیدات کشاورزی دارد؟

باد می‌تواند در تهویه و گرده‌افشانی مفید باشد، اما در سرعت‌های بالا باعث افزایش تبخیر، ورس، فرسایش خاک، شکستگی اندام‌های گیاه و کاهش دقت سم‌پاشی و آبیاری می‌شود.

باران مؤثر به چه معناست؟

باران مؤثر آن بخش از بارش است که پس از کسر تلفات ناشی از رواناب، تبخیر و نفوذ عمقی، در اختیار ریشه گیاه قرار می‌گیرد و در تأمین نیاز آبی محصول نقش دارد.

چگونه داده‌های هواشناسی به مدیریت مزرعه کمک می‌کنند؟

این داده‌ها در تعیین تاریخ کاشت، برنامه‌ریزی آبیاری، پیش‌بینی سرما و خشکسالی، انتخاب محصول مناسب، زمان‌بندی سم‌پاشی و کاهش ریسک تولید نقش اساسی دارند.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و چهل و چهارم ( بیشتر ... )