دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مدیریت تکنولوژی - انتقال تکنولوژی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل محتوایی سؤالات ارشد مدیریت تکنولوژی - انتقال تکنولوژی آزاد ۱۳۹۰

تحلیل محتوایی این مبحث نشان می‌دهد که انتقال تکنولوژی از دیدگاه آزمون، یک فرایند یادگیری و توانمندسازی سازمانی است، نه یک معامله ساده برای خرید ماشین‌آلات یا دریافت دانش فنی. بنابراین، سؤالات را می‌توان در محورهای زیر دسته‌بندی کرد.

مفاهیم و سطوح انتقال تکنولوژی

• تعریف انتقال تکنولوژی: جابه‌جایی دانش، مهارت، تجهیزات، فرایندها و روش‌های مدیریتی از منبع به گیرنده.
• انتقال درون‌سازمانی و بین‌سازمانی: انتقال فناوری میان واحدهای یک شرکت، میان بنگاه‌ها، یا میان کشورها.
• انتقال عمودی و افقی: انتقال از پژوهش و توسعه به تولید و بازار در برابر انتقال میان بنگاه‌ها یا صنایع هم‌سطح.
• انتقال سخت و نرم: تفاوت میان تجهیزات و ماشین‌آلات با دانش فنی، مهارت، مدیریت و تجربه عملی.

روش‌ها و کانال‌های انتقال تکنولوژی

• صدور مجوز بهره‌برداری: انتقال حق استفاده از فناوری، اختراع، دانش فنی یا نام تجاری در برابر پرداخت حق امتیاز.
• سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی: انتقال فناوری از طریق ایجاد یا مشارکت در واحد تولیدی و حضور مستقیم شرکت صاحب فناوری.
• مشارکت و سرمایه‌گذاری مشترک: همکاری میان طرف انتقال‌دهنده و گیرنده برای تقسیم سرمایه، ریسک، دانش و منافع.
• پروژه‌های کلید در دست: تحویل یک واحد یا سامانه آماده بهره‌برداری؛ با این ملاحظه که ممکن است یادگیری واقعی گیرنده محدود بماند.
• فرانشیز، پیمانکاری و همکاری تحقیقاتی: روش‌هایی برای انتقال هم‌زمان فناوری، استاندارد، فرایند و دانش مدیریتی.

فرایند جذب و بومی‌سازی فناوری

• انتخاب فناوری: تناسب فناوری با نیاز بازار، منابع، زیرساخت، نیروی انسانی و ظرفیت تولید کشور یا سازمان.
• جذب فناوری: توانایی فهم، استفاده و نگهداری فناوری دریافت‌شده.
• انطباق و بومی‌سازی: اصلاح فناوری برای سازگاری با مواد اولیه، شرایط اقلیمی، نیروی انسانی و الزامات بازار.
• بهبود و توسعه: ارتقای فناوری از طریق مهندسی معکوس، یادگیری حین کار و فعالیت‌های تحقیق و توسعه.

توانمندی فناورانه سازمان

• توانمندی تولیدی: قابلیت استفاده صحیح از تجهیزات و حفظ کیفیت و ظرفیت تولید.
• توانمندی سرمایه‌گذاری: توانایی شناسایی، انتخاب و اجرای پروژه‌های فناورانه.
• توانمندی نوآوری: ظرفیت اصلاح، توسعه و ایجاد فناوری‌های جدید.
• توانمندی مدیریتی: برنامه‌ریزی، هماهنگی، کنترل و یادگیری سازمانی در مسیر انتقال فناوری.
• منابع انسانی: نقش آموزش، تجربه فنی و انتقال دانش ضمنی در موفقیت فرایند.

قراردادها و ابعاد حقوقی انتقال

• مفاد قرارداد: موضوع انتقال، قلمرو استفاده، مدت، هزینه، سطح خدمات و تعهدات طرفین.
• حق امتیاز و هزینه فناوری: تفاوت پرداخت ثابت، حق امتیاز دوره‌ای و پرداخت‌های وابسته به میزان فروش یا تولید.
• مالکیت فکری: اختراع، دانش فنی، اسرار تجاری، نرم‌افزار، علائم تجاری و حقوق بهره‌برداری.
• محدودیت‌های قراردادی: محدودیت بازار، ممنوعیت صادرات، الزام خرید مواد اولیه و محدودیت در اصلاح فناوری.
• محرمانگی: حفاظت از اطلاعات فنی و جلوگیری از افشای دانش اختصاصی.

ارزیابی و انتخاب فناوری

• ارزیابی فنی: ظرفیت، قابلیت اطمینان، پیچیدگی، سازگاری و امکان تعمیر و نگهداری.
• ارزیابی اقتصادی: سرمایه‌گذاری اولیه، هزینه عملیاتی، دوره بازگشت سرمایه و هزینه چرخه عمر.
• ارزیابی زیست‌محیطی: مصرف انرژی، میزان آلایندگی، تولید پسماند و امکان استفاده از فناوری پاک.
• ارزیابی راهبردی: تأثیر فناوری بر استقلال، مزیت رقابتی و توسعه توانمندی داخلی.

موانع و عوامل شکست انتقال تکنولوژی

• انتخاب نامتناسب: خرید فناوری پیشرفته بدون توجه به زیرساخت و توان جذب سازمان.
• وابستگی به عرضه‌کننده: وابستگی در قطعات، تعمیرات، آموزش و تأمین مواد اولیه.
• انتقال ناقص دانش: تحویل تجهیزات بدون انتقال دانش ضمنی و مهارت‌های بهره‌برداری.
• ضعف تحقیق و توسعه داخلی: ناتوانی در اصلاح فناوری و حرکت از مصرف‌کننده به یادگیرنده و توسعه‌دهنده.
• موانع فرهنگی و سازمانی: مقاومت کارکنان، ضعف مدیریت تغییر و نبود سازوکار ثبت و انتشار دانش.

نقش تحقیق و توسعه و یادگیری سازمانی

• یادگیری حین استفاده: کسب تجربه از راه بهره‌برداری روزمره و حل مسائل فنی.
• یادگیری از طریق انجام: افزایش مهارت با مشارکت مستقیم کارکنان در اجرای فرایند.
• یادگیری از طریق تغییر: اصلاح محصول و فرایند بر اساس تجربه و نیازهای جدید.
• مهندسی معکوس: تحلیل ساختار و عملکرد فناوری برای ایجاد توان طراحی و توسعه داخلی.

راهبرد پیشنهادی برای مطالعه

1. مفاهیم پایه را تفکیک کنید: تفاوت میان انتقال، انتشار، جذب، بومی‌سازی و توسعه تکنولوژی را دقیق یاد بگیرید.
2. روش‌های انتقال را مقایسه کنید: مزایا، محدودیت‌ها، میزان یادگیری و سطح وابستگی در لیسانس، سرمایه‌گذاری مشترک و پروژه کلید در دست را کنار هم قرار دهید.
3. قراردادهای فناوری را مفهومی بخوانید: به حق امتیاز، محرمانگی، مالکیت فکری، آموزش و محدودیت‌های بهره‌برداری توجه ویژه داشته باشید.
4. مدل توانمندی فناورانه را مرور کنید: توانمندی سرمایه‌گذاری، تولید، نوآوری و مدیریت را در تحلیل هر مورد به کار ببرید.
5. مطالعه موردی انجام دهید: یک نمونه انتقال فناوری را از مرحله انتخاب تا جذب، بومی‌سازی و توسعه تحلیل کنید.

جمع‌بندی

مبحث انتقال تکنولوژی در آزمون مدیریت تکنولوژی آزاد ۱۳۹۰ بر ارتباط میان فناوری واردشده و توانمندی داخلی تأکید دارد. انتقال موفق زمانی رخ می‌دهد که سازمان گیرنده علاوه بر دریافت تجهیزات یا مجوز، به دانش، مهارت و ظرفیت لازم برای بهره‌برداری، اصلاح و توسعه فناوری دست پیدا کند. بنابراین، مهم‌ترین محورهای مطالعه شامل روش‌های انتقال، ارزیابی فناوری، قراردادها، جذب و بومی‌سازی، مالکیت فکری و یادگیری سازمانی است.

---

سؤالات متداول

آیا خرید ماشین‌آلات به معنای انتقال تکنولوژی است؟

خیر. خرید تجهیزات تنها یکی از اجزای انتقال است و بدون انتقال دانش فنی، آموزش، مهارت بهره‌برداری و توان تعمیر و توسعه، انتقال کامل اتفاق نمی‌افتد.

مهم‌ترین عامل موفقیت انتقال تکنولوژی چیست؟

وجود توان جذب در سازمان گیرنده مهم‌ترین عامل است. این توان به منابع انسانی، زیرساخت، مدیریت، تحقیق و توسعه و تجربه عملی وابسته است.

تفاوت لیسانس با سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

در لیسانس، حق استفاده از فناوری طبق قرارداد واگذار می‌شود؛ اما در سرمایه‌گذاری مشترک، دو طرف معمولاً در سرمایه، مدیریت، ریسک، تولید و یادگیری فناورانه مشارکت می‌کنند.

چرا برخی پروژه‌های کلید در دست به وابستگی منجر می‌شوند؟

زیرا ممکن است پروژه بدون انتقال کافی دانش طراحی، راه‌اندازی، تعمیرات و اصلاح فناوری تحویل شود و گیرنده پس از اجرا همچنان به عرضه‌کننده وابسته بماند.

مالکیت فکری چه نقشی در انتقال تکنولوژی دارد؟

مالکیت فکری چارچوب حقوقی استفاده، تکثیر، اصلاح و تجاری‌سازی فناوری را مشخص می‌کند و باید در قرارداد انتقال به‌صورت دقیق تعیین شود.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و دهم ( بیشتر ... )