دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه علوم سیاسی و روابط بین الملل - اندیشه سیاسی در اسلام 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ مجموعه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل ـ اندیشه سیاسی در اسلام

گرایش اندیشه سیاسی در اسلام بر مطالعه مبانی نظری سیاست در سنت اسلامی، تحلیل مفاهیم قدرت و حکومت در منابع اسلامی، و بررسی دیدگاه‌های متفکران مسلمان درباره نظم سیاسی، عدالت، مشروعیت و رهبری تمرکز دارد. داوطلب این گرایش باید بتواند میان فلسفه سیاسی اسلامی، فقه سیاسی، کلام سیاسی، تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام و آرای متفکران مسلمان ارتباطی منسجم و تحلیلی برقرار کند.

۱. کلیات و مبانی اندیشه سیاسی در اسلام

این بخش مدخل اصلی ورود به مباحث تخصصی این گرایش است.

• مفهوم سیاست در اسلام: تعریف، قلمرو و جایگاه آن در منظومه معارف اسلامی.
• رابطه دین و سیاست: پیوند هدایت دینی با نظم اجتماعی و سیاسی.
• مفاهیم بنیادین: امت، امامت، خلافت، ولایت، شورا، بیعت، عدالت و امر به معروف در حد مبانی.
• منابع اندیشه سیاسی اسلامی: قرآن، سنت، عقل، اجماع و میراث فکری مسلمانان.

۲. تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام

شناخت سیر تاریخی اندیشه سیاسی اسلامی برای فهم تطور مفاهیم و دیدگاه‌ها ضروری است.

• دوران آغازین اسلام: شکل‌گیری جامعه سیاسی و مفاهیم رهبری و نظم عمومی.
• تحولات پس از عصر نخستین: گسترش مباحث خلافت، امامت و مشروعیت.
• دوره‌های میانی: تأثیر شرایط تاریخی و تمدنی بر اندیشه سیاسی مسلمانان.
• دوره معاصر: بازخوانی مفاهیم سیاسی اسلامی در مواجهه با مسائل جدید.

۳. فلسفه سیاسی اسلامی

این بخش به تبیین عقلانی و نظری سیاست در سنت فلسفی اسلام می‌پردازد.

• مفهوم مدینه و دولت: جایگاه اجتماع سیاسی در فلسفه اسلامی.
• فضیلت و سیاست: نسبت اخلاق، سعادت و حکومت.
• رئیس و رهبری سیاسی: ویژگی‌های حاکم مطلوب در سنت فلسفی.
• نظم سیاسی مطلوب: مبانی عدالت و هماهنگی میان فرد و جامعه.

۴. فقه سیاسی

فقه سیاسی یکی از ارکان مهم این گرایش است و به قواعد شرعی مرتبط با حکومت و اداره جامعه می‌پردازد.

• مفهوم فقه سیاسی: تعریف، قلمرو و جایگاه آن در دانش اسلامی.
• احکام حکومتی: نسبت شریعت و اداره جامعه در حد مبانی.
• ولایت و رهبری: بررسی اجمالی مفاهیم ولایت، نصب، انتخاب و صلاحیت.
• حقوق و تکالیف سیاسی: جایگاه مردم، حاکم و جامعه در نظم فقهی.

۵. کلام سیاسی

در این بخش، مسائل سیاسی از منظر اعتقادی و کلامی بررسی می‌شود.

• مشروعیت سیاسی: مبانی الهی، عقلی و اجتماعی مشروعیت.
• امامت و رهبری: جایگاه رهبری در نظام اعتقادی اسلامی.
• عدالت و مسئولیت: نسبت قدرت با حق، تکلیف و پاسخ‌گویی.
• اختلاف دیدگاه‌ها: تنوع برداشت‌ها درباره حکومت و رهبری در سنت اسلامی.

۶. متفکران و آثار مهم در اندیشه سیاسی اسلام

آشنایی با آرای متفکران مسلمان برای تحلیل تطبیقی و تاریخی این گرایش ضروری است.

• متفکران فلسفی: بررسی نقش فیلسوفان مسلمان در تبیین سیاست و مدینه.
• متفکران فقهی و کلامی: تحلیل دیدگاه‌های آنان درباره حکومت، مشروعیت و رهبری.
• آثار مهم: شناخت متون و نوشته‌های اثرگذار در سنت اندیشه سیاسی اسلامی.
• مقایسه دیدگاه‌ها: شباهت‌ها و تفاوت‌های رویکردهای فلسفی، فقهی و کلامی.

۷. مفاهیم حکومت، قدرت و مشروعیت در اسلام

این بخش از مباحث کانونی گرایش اندیشه سیاسی در اسلام به شمار می‌آید.

• حکومت در اسلام: ضرورت، کارکرد و اهداف آن.
• قدرت سیاسی: ماهیت، حدود و نسبت آن با عدالت و شریعت.
• مشروعیت: منابع، معیارها و الگوهای توجیه اقتدار سیاسی.
• رابطه حاکم و مردم: اطاعت، بیعت، مشورت، نظارت و مسئولیت در حد مبانی.

۸. حقوق، آزادی‌ها و مشارکت سیاسی در اندیشه اسلامی

این مبحث به جایگاه انسان و جامعه در نظم سیاسی اسلام مربوط می‌شود.

• حقوق عمومی در اسلام: جایگاه کرامت انسانی، عدالت و نظم اجتماعی.
• مشارکت سیاسی: شورا، بیعت و نقش جامعه در تصمیم‌گیری عمومی.
• آزادی و مسئولیت: نسبت آزادی با تکلیف، قانون و مصلحت عمومی.
• امر عمومی: پیوند اخلاق، شریعت و سیاست در اداره جامعه.

۹. مواجهه اندیشه سیاسی اسلامی با تحولات جدید

آشنایی با بازخوانی مفاهیم سنتی در دوره جدید نیز اهمیت دارد.

• تجدد و اندیشه سیاسی اسلامی: چگونگی مواجهه با مفاهیم جدید سیاسی.
• دولت مدرن و سنت اسلامی: نسبت میان الگوهای جدید حکومت و مفاهیم کلاسیک.
• بازاندیشی مفاهیم: تفسیرهای جدید از عدالت، قانون، مشارکت و مشروعیت.
• پیوستگی و تحول: استمرار سنت و تغییر در بیان و کاربرد مفاهیم.

۱۰. متون تخصصی و روش مطالعه

درک متون مفهومی و اصطلاحات تخصصی در این گرایش اهمیت فراوانی دارد.

• متون کلاسیک و تحلیلی: آشنایی با زبان و ساختار متون اندیشه سیاسی اسلامی.
• واژگان تخصصی: فهم دقیق اصطلاحاتی مانند امامت، خلافت، ولایت، امت، عدالت و مشروعیت.
• مطالعه تطبیقی: مقایسه رویکردهای فلسفی، کلامی و فقهی.
• مرور ساختارمند: دسته‌بندی مباحث بر پایه مفهوم، متفکر، دوره تاریخی و مسئله سیاسی.

راهبرد پیشنهادی مطالعه برای آزمون

1. مبانی مفهومی را دقیق بخوانید: بدون تسلط بر مفاهیمی مانند خلافت، امامت، ولایت، عدالت و مشروعیت، تحلیل سایر مباحث دشوار خواهد بود.
2. تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام را مرحله‌ای مطالعه کنید: تحولات هر دوره را در ارتباط با شرایط تاریخی آن بفهمید.
3. فلسفه سیاسی، فقه سیاسی و کلام سیاسی را مقایسه‌ای بخوانید: تفاوت روش‌ها و مبانی این سه حوزه را دسته‌بندی کنید.
4. متفکران مسلمان را محور مطالعه قرار دهید: آرا، آثار و مفاهیم کلیدی هر متفکر را خلاصه‌برداری کنید.
5. مفاهیم حکومت و مشروعیت را تحلیلی مرور کنید: رابطه قدرت، عدالت، قانون و رهبری را در سنت اسلامی تثبیت نمایید.
6. متون تخصصی را مستمر تمرین کنید: دقت در واژگان و عبارات مفهومی برای پاسخ‌گویی دقیق ضروری است.

منابع پیشنهادی

• کتاب‌های مبانی اندیشه سیاسی در اسلام
• منابع تاریخ اندیشه سیاسی اسلامی
• کتاب‌های فلسفه سیاسی اسلامی
• منابع فقه سیاسی و کلام سیاسی
• آثار و شرح دیدگاه‌های متفکران مسلمان
• مجموعه سؤالات و تست‌های سال‌های گذشته کارشناسی ارشد علوم سیاسی و روابط بین‌الملل

جمع‌بندی

گرایش اندیشه سیاسی در اسلام برای داوطلبانی مناسب است که به مطالعه پیوند دین و سیاست، مفاهیم حکومت و مشروعیت در اسلام، آرای متفکران مسلمان و سیر تحول اندیشه سیاسی اسلامی علاقه دارند. موفقیت در این گرایش نیازمند تسلط بر مبانی اندیشه سیاسی اسلامی، فلسفه سیاسی، فقه سیاسی، کلام سیاسی، تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام و متون تخصصی است.

با توجه به نبود دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات آزمون آزاد ۱۳۹۰، محتوای این بخش صرفاً یک راهنمای آموزشی و تحلیلی است و نباید به‌عنوان بودجه‌بندی قطعی یا رسمی آزمون تلقی شود.

سؤالات متداول

گرایش اندیشه سیاسی در اسلام بیشتر بر چه مباحثی تمرکز دارد؟

این گرایش بر مبانی اندیشه سیاسی اسلامی، تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام، فلسفه سیاسی اسلامی، فقه سیاسی، کلام سیاسی، مفاهیم حکومت و مشروعیت، آرای متفکران مسلمان و متون تخصصی تمرکز دارد.

آیا فقه سیاسی و کلام سیاسی در این گرایش اهمیت زیادی دارند؟

بله، زیرا بخش مهمی از مباحث مربوط به مشروعیت، رهبری، حکومت، حقوق و تکالیف سیاسی در چارچوب این دو حوزه بررسی می‌شود.

آیا شناخت متفکران مسلمان نیز ضروری است؟

بله، زیرا فهم آرای متفکران و مقایسه رویکردهای فلسفی، فقهی و کلامی از ارکان اصلی این گرایش است.

آیا تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام هم از مباحث اصلی این گرایش است؟

بله، چون بدون شناخت سیر تاریخی تحول مفاهیم سیاسی اسلامی، تحلیل دقیق دیدگاه‌ها و نظریه‌ها دشوار خواهد بود.

آیا مفاهیم مشروعیت، عدالت و رهبری در این گرایش محوریت دارند؟

بله، این مفاهیم از کانونی‌ترین موضوعات گرایش اندیشه سیاسی در اسلام هستند و در بخش‌های مختلف آزمون و مطالعه نقش مهمی دارند.

آیا می‌توان بودجه‌بندی قطعی آزمون آزاد ۱۳۹۰ را اعلام کرد؟

خیر، بدون دسترسی به دفترچه رسمی و نسخه معتبر سؤالات، اعلام تعداد دقیق سؤالات، ضرایب دروس و بودجه‌بندی قطعی هر مبحث ممکن نیست.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش صد و نود و پنجم ( بیشتر ... )