دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد مجموعه علوم اجتماعی - پژوهش علوم اجتماعی 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل محتوایی سؤالات ارشد پژوهش علوم اجتماعی آزاد ۱۳۹۰

رشته پژوهش علوم اجتماعی ماهیتی کاملاً متدولوژیک و ابزاری دارد. به همین جهت، سؤالات کنکور کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد سال ۱۳۹۰ در این رشته، تعادلی هوشمندانه میان مباحث نظری ناب و روش‌های عملی تحقیق ایجاد کرده است. در این آزمون، صرفاً به یادسپاری اسامی نظریه‌پردازان یا فرمول‌های آماری کافی نبوده، بلکه توانایی انطباق نظریه‌ها با روش‌های پژوهش تجربی و تفسیر داده‌ها مورد سنجش قرار گرفته است.

بخش عمده‌ای از چالش داوطلبان در این آزمون، به درک عمیق از فلسفه علم و روش‌شناسی مربوط می‌شود؛ جایی که مرزبندی میان رویکردهای اثبات‌گرایی (Positivism)، تفسیری (Interpretive) و انتقادی (Critical) مشخص می‌شود. همچنین تمایز میان ابزارهای سنجش روایی و پایایی در طرح‌های پژوهشی مختلف، از محورهای مهمی است که طراحان سؤال در سال ۱۳۹۰ بر آن تأکید داشته‌اند.

ویژگی‌های محتوایی و ساختاری سؤالات

• تأکید بر طراحی و مراحل تحقیق: نحوه تبدیل مفاهیم انتزاعی به شاخص‌های سنجش‌پذیر (عملیاتی‌سازی)، تدوین فرضیه و چگونگی نمونه‌گیری احتمالی و غیرحتمالی.
• وزن بالای مفاهیم آماری: ارزیابی دانش داوطلب در انتخاب آزمون‌های آماری مناسب (مانند تی‌تست، کای‌اسکوئر، تحلیل واریانس و رگرسیون) بر اساس سطح سنجش متغیرها (اسمی، رتبه‌ای، فاصله‌ای و نسبی).
• نظریه‌ها در خدمت پژوهش: تمرکز بر نظریه‌هایی که قابلیت کاربرد مستقیم در پژوهش‌های تجربی را دارند (نظریه‌های تضاد، کارکردگرایی ساختاری، کنش متقابل نمادین و نظریه‌های نوسازی و توسعه).
• روش‌های تحقیق کیفی: در کنار روش‌های کمی و پیمایشی، مفاهیمی چون تحلیل محتوای کیفی، نظریه زمینه‌ای (گراندد تئوری)، قوم‌نگاری و مصاحبه‌های عمیق نیز جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند.
• زبان تخصصی پژوهش‌محور: متون زبان تخصصی عمدتاً بر مفاهیم روش‌شناسی، تعاریف متغیرها، روایی (Validity) و پایایی (Reliability) تمرکز داشته‌اند.

محورهای کلیدی برای مطالعه آزمون پژوهش علوم اجتماعی

• روش‌شناسی و فلسفه علوم اجتماعی: تفاوت شناخت علمی با شناخت عامیانه، پارادایم‌های پژوهش و ارزش‌زدایی در تحقیق.
• تکنیک‌های سنجش و ابزارسازی: طیف‌سازی (مانند طیف لیکرت، گاتمن و بوگاردوس)، ارزیابی اعتبار هم‌زمان، محتوایی و سازه.
• آمار توصیفی و استنباطی: شاخص‌های تمرکز و پراکندگی، توزیع نرمال، آزمون فرض‌های آماری و تحلیل همبستگی.
• نظریه‌های کلاسیک و مدرن جامعه‌شناسی: آرای اندیشمندان کلاسیک (مارکس، دورکیم، وبر، زیمل) و نظریه‌پردازان معاصر در خصوص ساختارها و کنش‌های اجتماعی.
• توسعه و برنامه‌ریزی اجتماعی: شاخص‌های توسعه‌یافتگی، نابرابری‌های ساختاری و تغییرات اجتماعی.

راهبرد پیشنهادی برای تحلیل و تسلط بر آزمون

برای کسب نتیجه مطلوب از تحلیل سؤالات سال ۱۳۹۰، پیشنهاد می‌شود ابتدا پاسخ‌دهی را به صورت شبیه‌سازی‌شده انجام دهید. در بخش آمار، فرمول‌ها را صرفاً حفظ نکنید؛ بلکه منطقِ کاربرد هر فرمول را یاد بگیرید (مثلاً در چه شرایطی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده می‌شود و چه زمانی اسپیرمن جایگزین آن می‌گردد). در بخش نظریه‌ها، تمرکز خود را بر مدل‌های تحلیلی و گزاره‌های آزمون‌پذیر معطوف کنید. پس از اتمام آزمون، تک‌تک سؤالاتی را که پاسخ نادرست داده‌اید، ریشه‌یابی کرده و مفهوم مرتبط با آن را در کتب مرجع روش تحقیق (مانند آثار ارل ببی یا دواس) مطالعه فرمایید.

جمع‌بندی

سؤالات آزمون کارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی دانشگاه آزاد سال ۱۳۹۰ ابزاری استاندارد برای سنجش توانایی‌های تحلیلی و کاربردی داوطلبان است. با تسلط بر ساختار این آزمون و تحلیل گزینه‌ها، داوطلبان می‌توانند الگوی فکری طراحان را در حوزه متدولوژی و آمار به درستی درک کرده و با آمادگی کامل‌تری در مسیر کنکور گام بردارند.

---

سؤالات متداول

تمرکز اصلی گرایش پژوهش علوم اجتماعی بر چه مباحثی است؟

این گرایش به طور ویژه بر روش‌شناسی پژوهش (کمی و کیفی)، آمار توصیفی و استنباطی، نرم‌افزارهای تحلیل داده و انطباق نظریه‌های جامعه‌شناسی با واقعیت‌های میدانی تمرکز دارد.

چرا سطح سنجش متغیرها در سؤالات آمار و روش تحقیق اهمیت دارد؟

زیرا انتخاب نوع آزمون آماری (پارامتریک یا غیرپارامتریک) و شاخص‌های آماری مناسب، به طور مستقیم به سطح سنجش متغیرها (اسمی، رتبه‌ای، فاصله‌ای یا نسبی) بستگی دارد و این موضوع پایه‌گذار بسیاری از سؤالات کنکور است.

تفاوت عمده روایی (Validity) و پایایی (Reliability) در ابزار تحقیق چیست؟

روایی به این موضوع می‌پردازد که آیا ابزار تحقیق دقیقاً همان چیزی را می‌سنجد که برای آن طراحی شده است یا خیر؛ در حالی که پایایی به همسانی و تکرارپذیری نتایج ابزار در شرایط مشابه اشاره دارد.

رویکرد دانشگاه آزاد در طراحی سؤالات نظریه جامعه‌شناسی این سال چگونه بوده است؟

بر اساس روندهای آموزشی سال ۱۳۹۰، سؤالات نظریه بیشتر بر مفاهیم کلیدی، تعریف اصطلاحات خاص هر نظریه‌پرداز و مدل‌های تبیینی متمرکز بوده و کمتر به حواشی زندگی‌نامه‌ای پرداخته است.

بهترین منابع برای بخش روش تحقیق و آمار ارشد پژوهش علوم اجتماعی چیست؟

کتاب‌های روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی نوشته ارل ببی، روش تحقیق در علوم اجتماعی نوشته دی. ای. دواس و همچنین کتاب‌های آمار در علوم اجتماعی نوشته کریستوفر هلی یا جلال کلانتری از منابع کلیدی این حوزه به شمار می‌روند.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش چهارصد و پنجاه و یکم ( بیشتر ... )