دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد زیست شناسی - علوم جانوری - فیزیولوژی جانوری 1390

---

آزمون های برگزار شده

---

تحلیل محتوایی سؤالات ارشد زیست شناسی - علوم جانوری - فیزیولوژی جانوری آزاد ۱۳۹۰

سؤالات این گرایش معمولاً برای سنجش درک داوطلب از سازوکارهای تنظیمی بدن جانوران طراحی می‌شوند. در این آزمون، صرف حفظ نام اندام‌ها یا تعریف‌های کلی کافی نیست، بلکه داوطلب باید بتواند ارتباط میان فرایندهای سلولی، عملکرد اندام‌ها و پاسخ‌های سامانه‌ای را تحلیل کند. سؤالات اغلب جنبه مفهومی، تطبیقی و گاه محاسباتی دارند و بر فهم دقیق هم‌ایستایی و سازوکارهای جبرانی در جانوران تکیه می‌کنند.

مبانی فیزیولوژی جانوری و هم‌ایستایی

• هم‌ایستایی: حفظ شرایط داخلی پایدار در برابر تغییرات محیطی از بنیادی‌ترین مفاهیم این گرایش است.
• بازخورد منفی و مثبت: سازوکارهای تنظیمی بدن عمدتاً بر پایه این دو نوع بازخورد عمل می‌کنند.
• متغیرهای حیاتی: دما، pH، قند خون، فشار اسمزی، فشار خون و غلظت یون‌ها از متغیرهای پرتکرار در سؤال‌ها هستند.
• رویکرد مقایسه‌ای: فیزیولوژی جانوران مختلف بر اساس زیستگاه، نوع تغذیه و سطح سازمان‌یافتگی قابل مقایسه است.

فیزیولوژی سلولی و غشا

• غشای سلول: ساختار دو لایه فسفولیپیدی و پروتئین‌های غشایی، پایه بسیاری از فرایندهای فیزیولوژیک هستند.
• انتقال مواد: انتشار ساده، انتشار تسهیل‌شده، انتقال فعال و اندوسیتوز/اگزوسیتوز از مباحث اصلی‌اند.
• پتانسیل غشایی: تفاوت غلظت یون‌ها و نفوذپذیری غشا در ایجاد پتانسیل استراحت نقش دارد.
• پمپ سدیم-پتاسیم: در حفظ تعادل یونی و تحریک‌پذیری سلول‌ها اهمیت اساسی دارد.

دستگاه عصبی و پیام عصبی

• نورون و گلیا: ساختار نورون، انواع سلول‌های گلیال و نقش حمایتی و تنظیمی آن‌ها باید شناخته شود.
• پتانسیل عمل: مراحل دپلاریزاسیون، رپلاریزاسیون و هایپرپلاریزاسیون از مباحث پرتکرار هستند.
• انتقال سیناپسی: نقش نوروترنسمیترها، گیرنده‌های پس‌سیناپسی و انتقال تحریکی یا مهاری اهمیت دارد.
• سامانه عصبی خودمختار: بخش سمپاتیک و پاراسمپاتیک در تنظیم اندام‌ها به‌ویژه قلب، ریه و دستگاه گوارش مطرح می‌شود.

فیزیولوژی عضله و حرکت

• انواع عضله: عضله اسکلتی، صاف و قلبی از نظر ساختار و سازوکار انقباض تفاوت دارند.
• مکانیسم لغزش رشته‌ها: برهم‌کنش اکتین و میوزین اساس انقباض عضله است.
• نقش کلسیم: یون کلسیم در شروع و تنظیم انقباض عضلانی اهمیت کلیدی دارد.
• تأمین انرژی: ATP و مسیرهای متابولیک مختلف برای انقباض و انبساط عضله لازم‌اند.

دستگاه درون‌ریز و هورمون‌ها

• هورمون‌ها: پیام‌رسان‌های شیمیایی که عملکرد اندام‌های هدف را تنظیم می‌کنند.
• محورهای تنظیمی: هیپوتالاموس، هیپوفیز و غدد پیرامونی از نظر آزمونی بسیار مهم هستند.
• تنظیم متابولیسم: هورمون‌هایی مانند انسولین، گلوکاگون، تیروکسین و کورتیزول در تنظیم انرژی و سوخت‌وساز نقش دارند.
• فیدبک هورمونی: سؤال‌ها ممکن است به مکانیسم بازخورد منفی در تنظیم ترشح هورمون‌ها بپردازند.

گردش خون و قلب

• ساختار قلب: درک گردش خون ساده و مضاعف در جانوران مختلف اهمیت دارد.
• فشار خون و جریان: رابطه میان مقاومت عروقی، حجم ضربه‌ای و برون‌ده قلبی از مباحث مفهومی آزمون است.
• خون و اجزای آن: نقش گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید، پلاکت‌ها و پلاسما در فیزیولوژی گردش خون مطرح می‌شود.
• تنظیم عصبی و هورمونی قلب: کنترل ضربان و قدرت انقباض قلب از محورهای کلیدی است.

تنفس و تبادل گازها

• تهویه: سازوکار ورود و خروج هوا یا آب در جانوران مختلف متفاوت است.
• انتشار گازها: تبادل اکسیژن و دی‌اکسیدکربن بر پایه گرادیان فشار جزئی انجام می‌شود.
• حمل گازها: نقش هموگلوبین و سایر رنگدانه‌های تنفسی در انتقال اکسیژن مهم است.
• تنظیم تنفس: مراکز عصبی و تغییرات شیمیایی خون در کنترل تنفس اثر دارند.

گوارش و جذب مواد

• دستگاه گوارش: ساختار لوله گوارش و غدد وابسته در هضم و جذب مؤثرند.
• آنزیم‌های گوارشی: نقش آنزیم‌ها در تجزیه کربوهیدرات، لیپید، پروتئین و اسیدهای نوکلئیک از موضوعات پایه است.
• جذب: انتقال مواد مغذی از روده به خون یا لنف در سطح آزمون اهمیت دارد.
• مقایسه‌ای بودن سؤال‌ها: تفاوت گوارش در جانوران گیاه‌خوار، گوشت‌خوار و همه‌چیزخوار گاه مورد توجه قرار می‌گیرد.

کلیه، تنظیم آب و یون‌ها

• نفرون: واحد عملکردی کلیه و مراحل تشکیل ادرار از مباحث پرتکرار است.
• بازجذب و ترشح: تنظیم انتخابی مواد در لوله‌های کلیوی اهمیت اساسی دارد.
• تعادل اسمزی: حفظ آب و یون‌ها به‌ویژه سدیم، پتاسیم و کلر برای بقا ضروری است.
• سازگاری محیطی: جانوران آب شیرین، آب شور و خشکی‌زی سازوکارهای متفاوتی برای تنظیم آب و املاح دارند.

تنظیم دما و سازگاری‌های فیزیولوژیک

• گرمازایی و سرمازی: تفاوت میان جانوران هم‌دم و ناهم‌دم در سؤال‌ها مطرح می‌شود.
• تنظیم دمای بدن: عرق، تعریق، لرزش، تغییر جریان خون محیطی و رفتارهای سازشی از مکانیسم‌های مهم هستند.
• سازگاری با محیط: پاسخ فیزیولوژیک جانوران به سرما، گرما، کم‌آبی و شوری از مباحث قابل‌توجه است.
• تعامل فیزیولوژی و بوم‌شناسی: بسیاری از پرسش‌ها این دو حوزه را به هم پیوند می‌زنند.

تولیدمثل و فیزیولوژی تولیدمثل

• گامت‌زایی: فرایندهای اسپرم‌زایی و اووژنز از مباحث اصلی هستند.
• هورمون‌های جنسی: نقش استروژن، پروژسترون، تستوسترون و گنادوتروپین‌ها اهمیت دارد.
• چرخه تولیدمثلی: تنظیم عصبی و هورمونی در باروری و چرخه‌های تولیدمثلی بررسی می‌شود.
• تکوین اولیه: گاهی پیوند فیزیولوژی تولیدمثل با مراحل ابتدایی تکوین نیز مطرح می‌شود.

روش‌های آزمایشگاهی و تحلیل پاسخ‌های فیزیولوژیک

• اندازه‌گیری‌های پایه: فشار خون، ضربان قلب، دمای بدن، حجم تنفسی و دفع ادرار از داده‌های رایج آزمایشی‌اند.
• تفسیر نمودارها: توانایی خواندن نمودارهای فیزیولوژیک در حل سؤال‌های آزمون مهم است.
• طراحی آزمایش: درک متغیر مستقل، وابسته و کنترل در آزمایش‌های فیزیولوژی مورد توجه قرار می‌گیرد.
• تحلیل پاسخ: داوطلب باید بتواند اثر محرک‌ها، داروها یا تغییرات محیطی را بر عملکرد اندام‌ها تبیین کند.

راهبرد پیشنهادی برای مطالعه

1. فیزیولوژی پایه را اولویت دهید: هم‌ایستایی، غشا، انتقال مواد و پتانسیل‌های الکتریکی مبنای فهم بیشتر مباحث هستند.
2. هر سامانه را با منطق تنظیمی بخوانید: به‌جای حفظ‌کردن جداگانه، ارتباط میان محرک، گیرنده، مرکز تنظیم و پاسخ را یاد بگیرید.
3. مقایسه میان جانوران را تمرین کنید: تفاوت‌ها در گردش خون، تنفس، دفع و تنظیم دما در گونه‌های مختلف بسیار پرسش‌خیز است.
4. نمودارها و داده‌ها را تحلیل کنید: این گرایش فقط مفهومی نیست و گاهی به استدلال بر پایه اطلاعات عددی نیاز دارد.
5. فصل‌های تولیدمثل و درون‌ریز را مرور دقیق داشته باشید: این دو بخش در بسیاری از آزمون‌ها وزن قابل توجهی دارند.

جمع‌بندی

آزمون کارشناسی ارشد زیست شناسی - علوم جانوری - فیزیولوژی جانوری آزاد ۱۳۹۰ بر درک عمیق هم‌ایستایی، عملکرد سلولی، تنظیم عصبی و هورمونی، فیزیولوژی عضله، گردش خون، تنفس، گوارش، کلیه، تنظیم دما و تولیدمثل استوار است. داوطلبی که بتواند سازوکارهای تنظیمی را به‌صورت تحلیلی و مقایسه‌ای توضیح دهد، در پاسخ‌گویی به این آزمون موفق‌تر خواهد بود.

---

سؤالات متداول

مهم‌ترین موضوع در فیزیولوژی جانوری چیست؟

هم‌ایستایی مهم‌ترین مفهوم این گرایش است، زیرا همه سامانه‌های بدن برای حفظ تعادل داخلی و پاسخ مناسب به تغییرات محیطی عمل می‌کنند.

آیا این گرایش بیشتر حفظی است یا مفهومی؟

ماهیت آن بیشتر مفهومی و تحلیلی است، اما حفظ اصول پایه مانند مسیرهای هورمونی، ساختار اندام‌ها و مراحل فرایندها نیز ضروری است.

کدام دستگاه‌ها معمولاً بیشترین سؤال را دارند؟

دستگاه عصبی، درون‌ریز، کلیه، گردش خون، تنفس و فیزیولوژی سلولی معمولاً سهم بالایی در سؤالات دارند.

چگونه برای بخش تنظیم آب و یون‌ها مطالعه کنیم؟

بهتر است نفرون، بازجذب، ترشح، اسمولاریته و تفاوت سازوکارهای جانوران آبزی و خشکی‌زی را به‌صورت مفهومی و مقایسه‌ای بخوانید.

آیا مقایسه جانوران مختلف در آزمون مهم است؟

بله، بسیاری از سؤالات بر تفاوت‌های فیزیولوژیک میان گروه‌های جانوری و سازگاری آن‌ها با محیط تکیه دارند.

برای موفقیت در این گرایش از کجا شروع کنم؟

از فیزیولوژی سلولی و غشا شروع کنید و سپس سراغ عصبی، درون‌ریز، گردش خون، تنفس، گوارش و کلیه بروید تا شبکه مفهومی شما کامل شود.

---

سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش چهارصد و پنجاه و دوم ( بیشتر ... )