دانلود رایگان سوالات کارشناسی ارشد آزاد جغرافیای طبیعی - اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی 1390
سؤالات کنکور کارشناسی ارشد آزاد ۱۳۹۰ جغرافیای طبیعی ـ اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی
این صفحه به معرفی و تحلیل آموزشی سؤالات کنکور کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی سال ۱۳۹۰، رشته جغرافیای طبیعی، گرایش اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی اختصاص دارد. این گرایش به بررسی عناصر و پدیدههای اقلیمی، سازوکار شکلگیری اقلیمها و کاربرد دانش اقلیمشناسی در مدیریت محیط، آمایش سرزمین، کشاورزی، منابع آب، سکونتگاهها و کاهش مخاطرات طبیعی میپردازد.
داوطلبان این گرایش باید علاوه بر تسلط بر مبانی هواشناسی و اقلیمشناسی، توانایی تحلیل دادههای اقلیمی و تفسیر روابط میان اقلیم، فعالیتهای انسانی و محیط طبیعی را داشته باشند. موضوعاتی مانند دما، بارش، فشار هوا، باد، رطوبت، طبقهبندی اقلیمی، تغییر اقلیم، خشکسالی، آسایش اقلیمی و برنامهریزی سازگار با ویژگیهای آبوهوایی مناطق، از محورهای اصلی مطالعه در این حوزه به شمار میآیند.
مشخصات آزمون کارشناسی ارشد اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی ـ آزاد ۱۳۹۰
- مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد
- دانشگاه برگزارکننده: دانشگاه آزاد اسلامی
- سال آزمون: ۱۳۹۰
- رشته: جغرافیای طبیعی
- گرایش: اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی
- حوزههای اصلی مطالعه: مبانی هواشناسی، اقلیمشناسی عمومی و ایران، عناصر و عوامل اقلیمی، طبقهبندی اقلیم، اقلیم کاربردی، مخاطرات اقلیمی، تغییر اقلیم، تحلیل آمار و دادههای اقلیمی
- مهارتهای مورد نیاز: تحلیل نقشههای هواشناسی، تفسیر نمودارهای اقلیمی، محاسبه و مقایسه شاخصهای ساده اقلیمی، ارزیابی مخاطرات و استفاده از دادههای آبوهوایی در برنامهریزی محیطی
توجه: با توجه به عدم دسترسی به دفترچه رسمی و معتبر آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی سال ۱۳۹۰، امکان اعلام تعداد دقیق پرسشها، ضرایب دروس یا بودجهبندی قطعی مباحث وجود ندارد. مطالب این صفحه به عنوان یک چارچوب آموزشی و راهنمای مطالعاتی برای داوطلبان تنظیم شده است.
مشاهده نمونه دفترچه
سال : 1390
گروه : ---
مشخصات فایل : 508KB / PDF
قیمت : 50,000 ريال
آزمون های برگزار شده
تحلیل مباحث کنکور ارشد آزاد ۱۳۹۰ اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی
اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی، دانش بررسی الگوهای بلندمدت جو و استفاده از آنها در تصمیمگیریهای فضایی و محیطی است. در این گرایش، داوطلب باید بتواند عناصر جوی را به مسائل واقعی محیط، از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، توسعه شهری، گردشگری، سلامت، انرژی و مخاطرات طبیعی مرتبط کند.
۱. مبانی هواشناسی و اقلیمشناسی
شناخت فرایندهای فیزیکی جو، پایه فهم مباحث اقلیمی و تحلیل تغییرات آبوهوایی در مقیاسهای مختلف است.
- ساختار جو: لایههای اصلی جو، ترکیب گازهای جوی و نقش هر لایه در پدیدههای آبوهوایی و اقلیمی.
- تابش خورشیدی و بیلان انرژی: نقش تابش خورشید، بازتابش زمین، آلبدو، جذب انرژی و تعادل تابشی در تغییرات دما.
- دما: عوامل مؤثر بر تغییرات دما از جمله عرض جغرافیایی، ارتفاع، فاصله از دریا، پوشش سطح زمین، شیب و جهت دامنه.
- فشار هوا و باد: کمفشارها و پرفشارها، گرادیان فشار، نیروی کوریولیس، اصطکاک و شکلگیری الگوهای باد.
- رطوبت و بارش: تبخیر، تعرق، رطوبت نسبی، نقطه شبنم، تراکم، ابرها و سازوکارهای تشکیل بارش.
- گردش عمومی جو: سلولهای گردش جوی، بادهای سیارهای، کمربندهای فشار و نقش آنها در پراکنش اقلیمهای جهان.
۲. عناصر و عوامل اقلیمی
عناصر اقلیمی متغیرهای قابل اندازهگیری جو هستند و عوامل اقلیمی، الگوی مکانی و زمانی این عناصر را کنترل میکنند.
- عناصر اقلیمی: دما، بارش، رطوبت، فشار، باد، ساعات آفتابی، تبخیر و تعرق و پوشش ابری.
- عوامل نجومی: عرض جغرافیایی، زاویه تابش خورشید و تغییرات فصلی ناشی از حرکت انتقالی زمین.
- عوامل جغرافیایی: ارتفاع، ناهمواری، جهت دامنه، مجاورت با دریاها، فاصله از منابع رطوبتی و پوشش گیاهی.
- نقش ناهمواری: اثر کوهستانها بر صعود و نزول هوا، بارشهای اوروگرافیک، سایه باران و تفاوت اقلیم دامنههای رو به باد و پشت به باد.
- تأثیر فعالیت انسان: تغییر کاربری زمین، شهرنشینی، آلودگی هوا و پدیده جزیره حرارتی شهری.
۳. طبقهبندیهای اقلیمی و پهنهبندی
طبقهبندی اقلیم، روشی برای شناسایی و گروهبندی نواحی دارای ویژگیهای آبوهوایی مشابه است و در برنامهریزی فضایی کاربرد فراوانی دارد.
- طبقهبندی کوپن: یکی از شناختهشدهترین روشهای طبقهبندی اقلیم بر پایه دما و بارش.
- طبقهبندی آمبرژه: رویکردی کاربردی در شناخت اقلیمهای خشک، نیمهخشک، مدیترانهای و مرطوب، بهویژه در مطالعات منطقهای.
- روش دومارتن: استفاده از شاخص خشکی برای ارزیابی نسبت بارش و دما.
- اقلیمنگاری و پهنهبندی: نمایش پراکنش فضایی عناصر و تیپهای اقلیمی با استفاده از نقشهها، نمودارها و دادههای ایستگاهی.
- اهمیت مقیاس: تفاوت میان اقلیم جهانی، منطقهای، محلی و خرداقلیم و کاربرد هر مقیاس در مطالعات محیطی.
۴. اقلیم ایران
شناخت ویژگیهای اقلیمی ایران، عوامل شکلدهنده آن و نظامهای جوی مؤثر بر بارش و دما، برای داوطلبان این گرایش اهمیت ویژه دارد.
- ویژگی عمومی اقلیم ایران: غلبه شرایط خشک و نیمهخشک، نوسان زمانی و مکانی بارش و تفاوت چشمگیر دما در نواحی مختلف کشور.
- عوامل مؤثر بر اقلیم ایران: موقعیت عرضی، ارتفاع و ناهمواری، دوری و نزدیکی به دریاها، قرارگیری میان تودههای هوای متفاوت و گستردگی فلات ایران.
- تودههای هوا و سامانههای بارانزا: نقش تودههای هوای مدیترانهای، سودانی، سیبری، قطبی و گرم و خشک در الگوهای آبوهوایی ایران.
- بارش و خشکی: توزیع نامتوازن بارندگی، رژیم فصلی بارش و آسیبپذیری نواحی مختلف در برابر خشکسالی.
- اقلیمهای محلی ایران: تفاوتهای اقلیمی سواحل خزر، سواحل جنوبی، نواحی کوهستانی، فلات مرکزی و مناطق بیابانی.
۵. اقلیم کاربردی و برنامهریزی محیطی
در این بخش، دانش اقلیمشناسی برای انتخاب و مدیریت بهینه فعالیتهای انسانی در محیط به کار گرفته میشود.
- اقلیم و کشاورزی: تعیین زمان کشت و برداشت، نیاز آبی گیاهان، خطر سرمازدگی و گرمازدگی، طول فصل رشد و انتخاب محصولات مناسب.
- اقلیم و منابع آب: نقش بارش، تبخیر و تعرق و خشکسالی در مدیریت عرضه و تقاضای آب.
- اقلیم شهری: جزیره حرارتی شهری، تهویه طبیعی، آلودگی هوا، جهتگیری ساختمانها و طراحی سازگار با اقلیم.
- اقلیم و گردشگری: ارزیابی آسایش اقلیمی، تعیین فصل مناسب سفر و تحلیل ظرفیت گردشگری در نواحی مختلف.
- اقلیم و انرژی: تأثیر دما، تابش، باد و رطوبت بر مصرف انرژی ساختمانها و ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر.
- آسایش زیستاقلیمی: بررسی اثر همزمان دما، رطوبت، باد و تابش بر آسایش و سلامت انسان.
۶. مخاطرات اقلیمی و تغییر اقلیم
شناخت رخدادهای حدی جوی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، بخش مهمی از برنامهریزی محیطی و مدیریت ریسک را تشکیل میدهد.
- خشکسالی: خشکسالی هواشناسی، کشاورزی، هیدرولوژیک و اقتصادی ـ اجتماعی و تفاوت آنها با کمآبی.
- سیلابهای ناشی از بارش شدید: بارشهای حدی، شدت و تداوم بارندگی و اثر آنها بر وقوع سیلاب.
- امواج گرما و سرما: پیامدهای دمایی شدید برای سلامت انسان، کشاورزی، انرژی و زیرساختهای شهری.
- گردوغبار و طوفان: نقش خشکی سطح زمین، بادهای شدید و کانونهای تولید گردوغبار در شکلگیری این پدیده.
- تغییر اقلیم: افزایش دمای جهانی، تغییر الگوی بارش، ذوب یخچالها، افزایش رخدادهای حدی و آثار احتمالی آن بر محیط و جامعه.
- سازگاری و کاهش اثرات: مدیریت مصرف آب، افزایش تابآوری شهری و روستایی، حفاظت از پوشش گیاهی و برنامهریزی بر مبنای سناریوهای اقلیمی.
۷. دادهها، نمودارها و روشهای تحلیل اقلیمی
تحلیل اقلیم به استفاده درست از دادههای آماری، نقشهها و نمودارهای هواشناسی وابسته است.
- دادههای ایستگاهی: دما، بارش، رطوبت، فشار، باد و ساعات آفتابی ثبتشده در ایستگاههای هواشناسی.
- آمار توصیفی: میانگین، میانه، دامنه تغییرات، انحراف معیار و ضریب تغییرات برای تحلیل نوسان عناصر اقلیمی.
- نمودارهای اقلیمی: اقلیمنگار دما و بارش، نمودار باد، نمودار آمبروترمیک و تفسیر روابط میان متغیرها.
- نقشههای هواشناسی: ایزوبار، ایزوترم، ایزوهیت و تفسیر موقعیت سامانههای پرفشار و کمفشار.
- کاربرد GIS و سنجش از دور: پهنهبندی اقلیمی، تحلیل فضایی دادهها، تهیه نقشههای خطر و بررسی تغییرات محیطی.
راهبرد پیشنهادی مطالعه برای آزمون اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی
- مفاهیم جوّی را پایهای و زنجیرهای بخوانید: رابطه تابش، دما، فشار، باد، رطوبت، تراکم و بارش را به صورت یک فرایند پیوسته درک کنید.
- طبقهبندیهای اقلیمی را مقایسه کنید: مبنا، متغیرها، هدف و کاربرد هر طبقهبندی را در یک جدول خلاصهسازی کنید.
- روی اقلیم ایران تمرکز ویژه داشته باشید: تودههای هوا، سامانههای بارانزا، توزیع بارش، نواحی خشک و مرطوب و نقش ناهمواریها را با نقشه تمرین کنید.
- نمودار و نقشه را فعالانه تحلیل کنید: هنگام مطالعه، فقط به متن اکتفا نکنید؛ دادههای بارش و دما را به نمودار تبدیل و نتایج را تفسیر کنید.
- هر مبحث را به یک کاربرد محیطی پیوند دهید: برای نمونه، خشکسالی را با منابع آب، دما را با آسایش شهری و بارش را با کشاورزی و سیلاب مرتبط کنید.
- فرمولها و شاخصها را با تمرین بیاموزید: شاخصهای ساده خشکی، میانگینگیری دادهها و خواندن نمودارها با تکرار مسائل تثبیت میشوند.
منابع پیشنهادی
- کتابهای دانشگاهی هواشناسی و اقلیمشناسی عمومی.
- منابع اقلیمشناسی ایران با تأکید بر عناصر، عوامل و نواحی اقلیمی کشور.
- کتابها و جزوات اقلیمشناسی کاربردی و برنامهریزی محیطی.
- منابع مرتبط با مخاطرات طبیعی، خشکسالی، تغییر اقلیم و مدیریت منابع آب.
- جزوات تحلیل آمار اقلیمی، نقشههای همباران و همدما و آموزش مقدماتی GIS و سنجش از دور در مطالعات اقلیم.
جمعبندی
گرایش اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی بر فهم فرایندهای جوی و اقلیمی و استفاده از این دانش در تصمیمگیریهای محیطی تمرکز دارد. تسلط بر عناصر و عوامل اقلیم، طبقهبندیهای اقلیمی، اقلیم ایران، تحلیل دادهها و نمودارها، مخاطرات اقلیمی و کاربردهای اقلیمشناسی در کشاورزی، آب، شهر و گردشگری، مهمترین پایههای موفقیت در این گرایش هستند.
با توجه به در دسترس نبودن دفترچه رسمی آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی سال ۱۳۹۰، تعداد دقیق سؤالات، ضرایب دروس و بودجهبندی قطعی مباحث قابل اعلام نیست. بنابراین، مطالب ارائهشده باید به عنوان نقشه راه تخصصی برای مطالعه و مرور دروس تلقی شود.
سؤالات متداول
تفاوت هواشناسی و اقلیمشناسی چیست؟
هواشناسی وضعیت کوتاهمدت جو، مانند دما، بارش و باد در ساعتها یا روزهای آینده را بررسی میکند؛ اما اقلیمشناسی به الگوها، میانگینها و نوسانهای بلندمدت عناصر جوی در یک منطقه میپردازد.
چرا اقلیمشناسی در برنامهریزی محیطی اهمیت دارد؟
زیرا بسیاری از فعالیتهای انسانی، از جمله کشاورزی، استقرار سکونتگاهها، مدیریت آب، طراحی ساختمان، گردشگری و مدیریت بحران، به شرایط و تغییرات اقلیمی وابستهاند.
خشکسالی چه تفاوتی با کمآبی دارد؟
خشکسالی یک پدیده اقلیمی است که از کاهش غیرعادی و مداوم بارش نسبت به شرایط معمول یک منطقه ناشی میشود؛ اما کمآبی میتواند نتیجه افزایش مصرف، مدیریت نادرست منابع آب یا محدودیتهای زیرساختی نیز باشد.
طبقهبندی اقلیمی کوپن بر چه اساسی انجام میشود؟
طبقهبندی کوپن عمدتاً بر پایه الگوی دما و بارش سالانه و فصلی انجام میشود و مناطق جهان را به گروههای اقلیمی اصلی مانند گرمسیری، خشک، معتدل، سرد و قطبی تقسیم میکند.
جزیره حرارتی شهری چیست؟
جزیره حرارتی شهری پدیدهای است که در آن دمای مناطق شهری، به دلیل تراکم ساختمانها، سطوح آسفالتی و بتنی، کاهش پوشش گیاهی و فعالیتهای انسانی، از نواحی پیرامونی بیشتر میشود.
آیا تعداد سؤالات و بودجهبندی آزمون آزاد ۱۳۹۰ اقلیمشناسی در این صفحه قطعی است؟
خیر. بدون دسترسی به دفترچه رسمی آزمون سال ۱۳۹۰، تعیین دقیق تعداد پرسشها، ضرایب دروس و بودجهبندی قطعی مباحث امکانپذیر نیست.
سوالات و پاسخ سوالات کارشناسی ارشد - بخش چهارصد و پنجاه و پنجم ( بیشتر ... )