منابع دکتری آزاد هنر - شهرسازی
توضیحات :
راهنمای جامع منابع آزمون دکتری آزاد — رشته هنر / شهرسازی ۱۴۰۴
۱) مقدمه و نقشه مسیر مطالعه
رشته دکتری شهرسازی در دانشگاه آزاد بر روی مبانی نظری شهرسازی، برنامهریزی شهری، طراحی شهری، تحلیل ساختار شهرها، جامعهشناسی شهری، اقتصاد شهری، تاریخ شهر و شهرسازی تمرکز دارد.
برای قبولی باید سه توان اصلی داشته باشی:
-
درک نظریههای شهرسازی کلاسیک و معاصر
-
توان تحلیل محیط شهری، الگوهای کالبدی-فضایی، و روندهای اجتماعی
-
تسلط بر روش تحقیق و نگارش پژوهشی در مطالعات شهری
نقشه مسیر:
-
۳۰٪ مبانی و نظریههای شهرسازی
-
۳۰٪ برنامهریزی شهری و منطقهای
-
۲۰٪ طراحی شهری و تحلیل فضا
-
۲۰٪ روش تحقیق + زبان تخصصی
۲) ساختار پیشنهادی پاسخ و نکات اجرایی
برای سوالات تشریحی آزمون دکتری آزاد:
-
پاسخ را با تعریف و چارچوب نظری شروع کن.
-
سپس دیدگاههای نظریهپردازان مشهور مثل: لینچ، جیکوبز، لوفور، مومفورد، راپاپورت، گیدنز، هاروی، شریعتزاده.
-
تحلیل را با نمونههای شهرهای ایران و جهان تکمیل کن.
-
در پایان جمعبندی تحلیلی با تأکید بر «پیامدهای برنامهریزی/کالبدی» بده.
نکات اجرایی:
-
پاسخها ۴–۷ خطی باشند.
-
از مقایسه تطبیقی بسیار امتیاز میگیری.
-
از مثالهای عینی مثل تهران، اصفهان، تبریز، بارسلونا و سئول استفاده کن.
۳) فهرست دروس و منابع پیشنهادی
❖ ۱. مبانی و نظریههای شهرسازی
منبع مرجع پایه:
-
نظریههای شهرسازی — کارمونا
-
اندیشههای شهرسازی — پلامان
-
مبانی نظری شهرسازی — پاکزاد
منبع تکمیلی:
-
شهر در تاریخ — لوئیس ممفورد
-
تولید فضا — آنری لوفور
منبع تمرینی:
-
خلاصهنویسی نظریهها + جدول تطبیقی «نظریه / نماینده / پیامد»
نکته کاربردی:
-
در آزمون معمولاً ۴ سؤال از نظریات معاصر (پستمدرن–انتقادی–اکولوژیک) میآید.
❖ ۲. برنامهریزی شهری و منطقهای
منبع مرجع پایه:
-
برنامهریزی شهری — شیعه
-
اصول و مبانی برنامهریزی شهری — زیاری
منبع تکمیلی:
-
برنامهریزی منطقهای — زیاری
-
توسعه شهری پایدار — کاملیا
منبع تمرینی:
-
تحلیل ۵ طرح جامع–تفصیلی
-
حل نمونهسوالات مفهومی
نکته کاربردی:
-
روی مباحث کاربری زمین، سرانهها، شبکه حملونقل، رشد شهری و اسپرال مسلط باش.
❖ ۳. طراحی شهری و تحلیل فضا
منبع مرجع پایه:
-
تصویر شهر — کوین لینچ
-
طراحی شهری — کارمونا
منبع تکمیلی:
-
نظریه طراحی شهری — مهدیزاده
-
معنای مکان — ایدولیس
منبع تمرینی:
-
تحلیل ۱۰ فضا یا محله (خیابان، میدان، مرکز محله و …)
نکته کاربردی:
-
در تحلیل فضا ۵ محور اصلی را همیشه بیاور:
فرم–کارکرد–درک–هویت–سرزندگی
❖ ۴. اقتصاد شهری و جامعهشناسی شهری
منبع مرجع پایه:
-
اقتصاد شهری — زیاری
-
جامعهشناسی شهری — گاتمن
منبع تکمیلی:
-
اقتصاد فضا — هاروی
-
زندگی و مرگ شهرها — جین جیکوبز
منبع تمرینی:
-
تحلیل یک محله با رویکرد اجتماعی–اقتصادی
نکته کاربردی:
-
رابطه کالبد → فعالیت → اجتماع → اقتصاد را همیشه محور تحلیل کن.
❖ ۵. تاریخ شهر و شهرسازی
منبع مرجع پایه:
-
مبانی شهرسازی — پاکزاد (تاریخ شهر ایران)
-
تاریخ شهر از باستان تا معاصر — خاچیکیان
منبع تکمیلی:
-
سیر اندیشهها در شهر ایرانی–اسلامی
منبع تمرینی:
-
جدول تطبیقی دورهها (باستان/ساسانی/اسلامی/قاجار/معاصر)
نکته کاربردی:
-
ویژگیهای شهر ایرانی-اسلامی تقریباً هرسال سؤال دارد.
❖ ۶. روش تحقیق در شهرسازی
منبع مرجع پایه:
-
روش تحقیق در شهرسازی — طهماسبی
-
روش تحقیق کیفی — دنزین و لینکلن
منبع تکمیلی:
-
پارادایمهای پژوهش — کرسول
منبع تمرینی:
-
طراحی پرسش تحقیق + چارچوب نظری + مدل مفهومی
نکته کاربردی:
-
سوالات روش تحقیق بیشتر استنباطی و تحلیلیاند، حفظی نیستند.
❖ ۷. زبان تخصصی شهرسازی
منبع مرجع پایه:
-
English for Urban Planning — Oxford
منبع تمرینی:
-
ترجمه متون کوتاه درباره planning, zoning, urban form …
نکته کاربردی:
-
روی واژگان مربوط به land-use, density, form, regeneration کار کن.
۴) منابع تمرینی و دفترچههای سازمان سنجش / آزاد
-
دفترچههای دکتری آزاد شهرسازی سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲
-
دفترچه دکتری سراسری شهرسازی برای مرور نظریهها
-
تمرین پیشنهادی:
-
هفتهای ۲ دفترچه
-
بازنویسی پاسخهای تشریحی
-
۵) برنامه مطالعاتی فشرده ۹۰ روزه
الگوی هفتگی ثابت
-
۳ روز نظریهها + برنامهریزی
-
۲ روز طراحی شهری + تحلیل فضا
-
۱ روز روش تحقیق
-
۱ روز زبان + مرور + آزمون
۹۰ روز اول تا سوم
۳۰ روز اول — پایهسازی
-
نظریههای شهرسازی (کارمونا، پلامان)
-
برنامهریزی شهری (شیعه + زیاری)
-
شروع تاریخ شهر + زبان
۳۰ روز دوم — عمقدهی
-
طراحی شهری + تصویر شهر
-
جامعهشناسی و اقتصاد شهری
-
روش تحقیق + تمرین تحلیل محله
۳۰ روز سوم — جمعبندی و آزمون
-
مرور خلاصهها
-
۱۰ آزمون شبیهساز
-
رفع ضعفها
-
خلاصهنویسی ۵ منبع اصلی
۶) تکنیکهای عملی و نکات رتبهساز
-
از ژانر تطبیقی استفاده کن: مقایسه دیدگاهها، مدلها، محلهها.
-
به مفاهیم «هویت»، «سرزندگی»، «معنای مکان»، «سازمان فضایی» خیلی دقت کن.
-
هر هفته یک تحلیل ۸۰۰–۱۲۰۰ کلمهای از یک فضای شهری بنویس.
-
نظریههای معاصر (هاروی، جیکوبز، لوفور) همیشه امتیازآور است.
-
روش تحقیق را فقط حفظ نکن، کاربردی یاد بگیر.
۷) جمعبندی و چکلیست نهایی
✔ نظریههای شهرسازی (کارمونا – پلامان – ممفورد – لوفور)
✔ برنامهریزی شهری (شیعه – زیاری)
✔ طراحی شهری (لینچ – کارمونا)
✔ اقتصاد شهری + جامعهشناسی شهری
✔ تاریخ شهر ایران و جهان
✔ روش تحقیق
✔ ۱۰ آزمون جامع
✔ ۳ خلاصهنامه نهایی
تاریخ : 1404-09-18