شرح :
توضیحات :

 

راهنمای جامع منابع آزمون

دکتری آزاد رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی ۱۴۰۴

۱. مقدمه و نقشه مسیر مطالعه

گرایش جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی به مطالعه ساختار و توسعه مناطق روستایی، مدیریت منابع طبیعی، برنامه‌ریزی توسعه محلی و مسائل اجتماعی-اقتصادی روستاها می‌پردازد. داوطلب موفق باید توانایی تحلیل مشکلات روستایی، طراحی برنامه‌های توسعه پایدار و ارائه راهکارهای عملی مبتنی بر اصول علمی و سیاست‌های توسعه‌ای را داشته باشد.

نقشه مسیر استاندارد مطالعه:

• مرحله اول: مبانی و اصول جغرافیا و توسعه روستایی

• مرحله دوم: برنامه‌ریزی توسعه روستایی و مدیریت منابع

• مرحله سوم: توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاها

• مرحله چهارم: روش‌ها و تکنیک‌های تحلیل فضایی روستایی

• مرحله پنجم: جمع‌بندی و تمرین تحلیلی

---

۲. ساختار پیشنهادی پاسخ و نکات اجرایی

ویژگی سؤالات:

• ترکیبی از نظریه و تحلیل مسائل توسعه روستایی

• طراحی برنامه‌های توسعه محلی و سیاست‌گذاری

• بررسی مطالعات موردی روستایی و ارزیابی اثرات

الگوی پاسخ‌دهی:

• شناسایی مسئله → تحلیل محیطی و اجتماعی → ارائه پیشنهاد برنامه‌ریزی → نتیجه‌گیری کاربردی

نکات اجرایی مهم:

• مرور نظریه‌ها و اصول توسعه روستایی

• تحلیل نمونه‌های مطالعاتی و پروژه‌های واقعی

• خلاصه‌نویسی و استفاده از نمودارها و نقشه‌ها

---

۳. فهرست دروس و منابع پیشنهادی

الف) مبانی و اصول جغرافیا و توسعه روستایی

• منبع مرجع پایه:

  • هال، مبانی جغرافیا روستایی

  • رحیمی، جغرافیا و توسعه روستایی ایران

• منبع تکمیلی:

  • گودمن، نظریه‌های توسعه روستایی

  • نصیری، برنامه‌ریزی روستایی

• منبع تمرینی:

  • تحلیل نمونه‌های مطالعاتی روستایی داخلی و بین‌المللی

• نکته کاربردی:

  • تسلط بر نظریه‌ها و روند تاریخی توسعه روستاها

ب) برنامه‌ریزی توسعه روستایی و مدیریت منابع

• منبع مرجع پایه:

  • بلا، مدیریت و برنامه‌ریزی توسعه مناطق روستایی

  • هارت، سیاست‌ها و اصول برنامه‌ریزی روستایی

• منبع تکمیلی:

  • جعفری، مدیریت منابع طبیعی در روستاها

  • موسوی، توسعه روستایی پایدار

• منبع تمرینی:

  • طراحی و تحلیل نمونه طرح‌های توسعه روستایی

• نکته کاربردی:

  • توان طراحی برنامه با رعایت اصول علمی و محیطی

ج) توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاها

• منبع مرجع پایه:

  • اسمیت، توسعه اجتماعی-اقتصادی روستایی

  • کندی، توسعه پایدار روستا

• منبع تکمیلی:

  • شریعتی، سیاست‌های توسعه اقتصادی روستا

  • حسین‌زاده، مسائل اجتماعی و فرهنگی روستاها

• منبع تمرینی:

  • تحلیل پروژه‌ها و مطالعات موردی اقتصادی-اجتماعی

• نکته کاربردی:

  • توان ارائه راهکارهای عملی برای توسعه پایدار

د) روش‌ها و تکنیک‌های تحلیل فضایی روستایی

• منبع مرجع پایه:

  • گودفلو، تحلیل مکانی و GIS در مناطق روستایی

  • رابینسون، روش‌های آماری در جغرافیا

• منبع تکمیلی:

  • نصیری، مدل‌سازی و GIS روستایی

  • موسوی، شبیه‌سازی توسعه مناطق روستایی

• منبع تمرینی:

  • تمرین تحلیل داده‌ها و نقشه‌های روستایی با GIS

• نکته کاربردی:

  • تسلط بر ابزارهای تحلیلی و مدلسازی فضایی

هـ) مطالعات تطبیقی و تحلیل موردی

• منبع مرجع پایه:

  • Case Study پروژه‌های توسعه روستایی داخلی و خارجی

  • گزارش‌های سازمان برنامه و بودجه و وزارت جهاد کشاورزی

• منبع تکمیلی:

  • Journal of Rural Studies

  • International Journal of Rural Development

• منبع تمرینی:

  • تحلیل مطالعات موردی و ارائه پیشنهادهای توسعه‌ای

• نکته کاربردی:

  • توان ارائه تحلیل عملی و تطبیقی در محیط واقعی

---

۴. منابع تمرینی و کار با دفترچه‌های سازمان سنجش

• دفترچه‌های دکتری آزاد جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی (۵ تا ۷ سال اخیر)

• دسته‌بندی سؤالات:

  • مبانی و اصول توسعه روستایی

  • برنامه‌ریزی و مدیریت منابع

  • توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاها

  • روش‌ها و تحلیل‌های فضایی

روش تمرین استاندارد:

• مطالعه نظریه‌ها و اصول علمی

• تمرین تحلیل مطالعات موردی و پروژه‌های واقعی

• مرور نقشه‌ها، نمودارها و جداول مقایسه‌ای

• حل نمونه مسائل عملی و تحلیل تطبیقی

---

۵. برنامه مطالعاتی فشرده ۹۰ روزه

ماه اول (روز ۱–۳۰):

• مبانی و اصول جغرافیا و توسعه روستایی

• برنامه‌ریزی توسعه و مدیریت منابع

• روزانه ۴–۵ ساعت مطالعه

ماه دوم (روز ۳۱–۶۰):

• توسعه اقتصادی و اجتماعی روستاها

• تحلیل نمونه‌ها و مطالعات موردی

• تست‌زنی متوسط و مرور نقشه‌ها

ماه سوم (روز ۶۱–۹۰):

• روش‌ها و تکنیک‌های تحلیل فضایی روستایی

• تحلیل تطبیقی و جمع‌بندی

• تست‌زنی تحلیلی و شبیه‌سازی محیط واقعی

---

۶. تکنیک‌های عملی و نکات رتبه‌ساز

• جدول تطبیق نظریه‌ها و نمونه‌های توسعه روستایی

• تحلیل Case Study و ارائه استدلال برنامه‌ریزی

• مرور نقشه‌ها، نمودارها و جداول خلاصه

• مرور فعال و تست‌محور با تمرکز بر مطالعات تطبیقی

---

۷. جمع‌بندی و چک‌لیست نهایی

✔ تسلط بر مبانی و نظریه‌های توسعه روستایی
✔ توان طراحی و تحلیل برنامه‌های توسعه محلی
✔ شناخت مدیریت و توسعه پایدار روستاها
✔ مهارت در تحلیل داده‌ها و تکنیک‌های فضایی
✔ مرور مطالعات تطبیقی و شبیه‌سازی برنامه‌ها
✔ مرور منظم و تست‌زنی تحلیلی

تاریخ : 1404-09-18