شرح :
توضیحات :

 

راهنمای جامع منابع آزمون

دکتری آزاد جامعه‌شناسی – جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه ۱۴۰۴

---

۱. مقدمه و نقشه مسیر مطالعه

گرایش جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه بر تحلیل رابطه اقتصاد و جامعه، توسعه و نابرابری، فقر، بازار، دولت، جهانی‌شدن و سیاست‌های توسعه تمرکز دارد. در آزمون دکتری آزاد، سؤالات عمدتاً تحلیلی، نظری و ترکیبی هستند و از داوطلب انتظار می‌رود بتواند پدیده‌های اقتصادی را در بستر اجتماعی و نهادی تحلیل کند (به‌ویژه در ایران).

نقشه مسیر استاندارد مطالعه:

• مرحله اول: نظریه‌های جامعه‌شناسی (کلاسیک و معاصر)

• مرحله دوم: جامعه‌شناسی اقتصادی

• مرحله سوم: نظریه‌های توسعه و نابرابری

• مرحله چهارم: جامعه‌شناسی توسعه و اقتصاد ایران

• مرحله پنجم: جمع‌بندی و تست‌زنی تحلیلی

---

۲. ساختار پیشنهادی پاسخ و نکات اجرایی

ویژگی سؤالات:

• مفهومی و تحلیلی

• تأکید بر پیوند نظریه ↔ مسئله اقتصادی/توسعه‌ای

• استفاده از مثال‌های واقعی (ترجیحاً ایران)

الگوی ذهنی پاسخ‌دهی:

• نظریه‌پرداز → مفهوم اقتصادی/توسعه‌ای → سازوکار اجتماعی → پیامد

نکات اجرایی مهم:

• مقایسه رویکردهای بازارمحور، دولت‌محور و نهادی

• خلاصه‌نویسی جدول‌محور (نظریه‌ها و دیدگاه‌ها)

• مرورهای منظم ۷ تا ۱۰ روزه

---

۳. فهرست دروس و منابع پیشنهادی

الف) نظریه‌های جامعه‌شناسی (پایه و معاصر)

منبع مرجع پایه:

• ریتزر، نظریه‌های جامعه‌شناسی در دوران معاصر

• وبر، اقتصاد و جامعه (بخش اقتصاد و کنش اجتماعی)

• دورکیم، آثار منتخب

منبع تکمیلی:

• کالینز، چهار سنت جامعه‌شناسی

• گیدنز، جامعه‌شناسی

منبع تمرینی:

• خلاصه‌های تحلیلی نظریه‌ها

• سؤالات دکتری سال‌های گذشته

نکته کاربردی:

• تمرکز بر دیدگاه وبر، مارکس و پولانی درباره اقتصاد

---

ب) جامعه‌شناسی اقتصادی

منبع مرجع پایه:

• مارک گرانووتر، کنش اقتصادی و ساخت اجتماعی

• نیل اسملسر، جامعه‌شناسی اقتصادی

منبع تکمیلی:

• کارل پولانی، دگرگونی بزرگ

• فلگستین، معماری بازارها

منبع تمرینی:

• مقالات کلاسیک جامعه‌شناسی اقتصادی

نکته کاربردی:

• مفهوم «嵌‌شدگی (Embeddedness)» بسیار مهم و پرتکرار

---

ج) نظریه‌های توسعه و نابرابری

منبع مرجع پایه:

• دادلی سیرز، نظریه‌های توسعه

• مارتینسن، توسعه و نابرابری

منبع تکمیلی:

• آندره گوندر فرانک، توسعه نیافتگی توسعه

• والرشتاین، نظام جهانی

منبع تمرینی:

• مقایسه نظریه‌های نوسازی، وابستگی و نظام جهانی

نکته کاربردی:

• توجه به نقدهای وارد بر توسعه کلاسیک

---

د) جامعه‌شناسی توسعه

منبع مرجع پایه:

• تقی آزاد ارمکی، جامعه‌شناسی توسعه

• آلن تورن، کنش اجتماعی و توسعه

منبع تکمیلی:

• اسکات، دیدن همچون دولت

منبع تمرینی:

• تحلیل مسائل توسعه‌ای ایران

نکته کاربردی:

• پیوند توسعه، دولت و جامعه مدنی

---

هـ) جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه در ایران

منبع مرجع پایه:

• حسین بشیریه، اقتصاد سیاسی توسعه در ایران

• آزاد ارمکی، آثار منتخب درباره توسعه ایران

منبع تکمیلی:

• مقالات علمی‌پژوهشی توسعه و نابرابری در ایران

منبع تمرینی:

• تحلیل نمونه سؤالات با مثال‌های بومی

نکته کاربردی:

• فقر، نابرابری، دولت رانتی، توسعه نامتوازن

---

۴. منابع تمرینی و کار با دفترچه‌های سازمان سنجش

• دفترچه‌های دکتری آزاد جامعه‌شناسی (۵ تا ۷ سال اخیر)

• دسته‌بندی سؤالات:

  • نظریه‌های جامعه‌شناسی

  • جامعه‌شناسی اقتصادی

  • نظریه‌های توسعه

  • توسعه در ایران

روش تمرین استاندارد:

1. حل سؤال

2. استخراج نظریه و مفهوم

3. تطبیق با منبع

4. تکمیل خلاصه شخصی

---

۵. برنامه مطالعاتی فشرده ۹۰ روزه

ماه اول (روز ۱–۳۰)

• نظریه‌های جامعه‌شناسی

• مفاهیم اقتصاد و جامعه

• روزانه ۴–۵ ساعت مطالعه

ماه دوم (روز ۳۱–۶۰)

• جامعه‌شناسی اقتصادی

• نظریه‌های توسعه

• شروع تست‌زنی تحلیلی

ماه سوم (روز ۶۱–۹۰)

• جامعه‌شناسی توسعه و ایران

• جمع‌بندی نهایی

• تست‌زنی و مرور جداول

---

۶. تکنیک‌های عملی و نکات رتبه‌ساز

• جدول تطبیقی نظریه‌های توسعه

• اتصال نظریه ↔ مسئله اقتصادی ایران

• خلاصه‌های یک‌صفحه‌ای

• تمرین پاسخ تحلیلی

---

۷. جمع‌بندی و چک‌لیست نهایی

✔ تسلط بر نظریه‌های جامعه‌شناسی
✔ درک عمیق جامعه‌شناسی اقتصادی
✔ شناخت نظریه‌های توسعه
✔ تحلیل مسائل توسعه ایران
✔ مرور منظم و تست‌زنی تحلیلی

تاریخ : 1404-09-18