چالش‌های فرزندآوری زنان شاغل در یک مطالعۀ کیفی

چکیده
   در دهه‏های اخیر، نرخ باروری در ایران، به دلیل عوامل مختلف، تغییرات چشمگیری داشته و در این میان افزایش مشارکت زنان در نیروی کار و اشتغال مدرن نیز تغییراتی را در رفتار باروری ایجاد کرده است. از سوی دیگر، زنان شاغل نیز با چالش‏های مختلف در زمینۀ فرزندآوری دست به گریبان‌اند. بر این اساس، پژوهش حاضر در یک مطالعۀ کیفی و بر‌پایۀ روش نظریۀ مبنایی و استفاده از شیوة نمونه‏گیری هدفمند، چالش‏های پیش روی زنان شاغل در فرزند‌آوری را بررسی کرده است. مشارکت‏کنندگان در این پژوهش را 24 زن متأهل شاغل در بخش دولتی و خصوصی و در سنین 24 تا 36 سال تشکیل می‏دهند. داده‏های پژوهش با استفاده از تکنیک مصاحبۀ عمیق و نیمه ساخت یافته گردآوری شده است. از جمله سؤالات محوری این پژوهش عبارت‌اند از: عوامل تعیین‌کنندۀ چالش‌های فرزندآوری زنان مطالعه‌شده چه بوده است؟ راهبردهای زنان شاغل در مواجهه با چالش‌های فرزندآوری چه بوده است؟ پیامدهای این وضعیت چیست؟
یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد که زنان شاغل با چالش‏های برون‏شغلی و چالش‏های درون‏شغلی در زمینۀ فرزندآوری مواجه‌اند که کنش‏های آن‌ها را به سمت کم‌فرزندی به‌مثابۀ سبک زندگی سوق می‏دهد. سوژه‌های پژوهش، کم‌فرزندی را جزء تفکیک‌ناپذیری از رفتار اجتماعی و سبک زندگی کنونی محسوب می‌کند.