تأثیر نسبت‌ اختلاط و تراکم بوته بر تولید علوفه در کشت مخلوط سورگوم(Sorghum bicolor) با لوبیا چشم بلبلی(Vigna unguiculata)

چکیده
  به منظور بررسی تولید علوفه در کشت مخلوط سورگوم و لوبیا چشم‌ بلبلی یک آزمایش مزرعه‌ای در سال 1382 در مزرعة تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس به صورت طرح کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار انجام شد. تراکم کاشت با سه سطح (D1)کم، (D2) متوسط و(D3) زیاد (که به ترتیب به صورت10، 3/13 و20 بوته در مترمربع برای سورگوم رقم اسپیدفید و 3/13، 20 و 40 بوته در مترمربع برای لوبیا چشم بلبلی رقم مشهد درنظرگرفته شد) در کرت‌های اصلی و5 سطح نسبت اختلاط شامل (M1)0/100،(M2) 25/75، (M3) 50/50، (M4) 75/25 و(M5) 100/0 برای لوبیا/ سورگوم) در کرت‌‌های فرعی قرار داده شدند. در طول فصل رشد دو نوبت نمونه‌برداری صورت گرفت که در هر نوبت صفات کمی شامل وزن خشک علوفة دو گیاه، تعداد شاخة فرعی لوبیا و میانگین تعداد پنجة سورگوم تعیین شدند و شاخص‌های ارزیابی کشت مخلوط محاسبه گردید. نتایج نشان داد سطوح مختلف تراکم بر اکثر صفات ارزیابی شده تأثیر معنی‌داری نداشت در حالی که تأثیر نسبت‌های اختلاط لوبیا/ سورگوم معنی‌دار بود(p<0.01). نسبت اختلاط 25/75 (لوبیا/ سورگوم) از نظرعملکرد علوفة خشک کل (با تولید31/17 تن در هکتار) در گروه برتر واقع شد .بررسی شاخص‌های ارزیابی کشت مخلوط نشان داد که نسبت اختلاط 25/75 (لوبیا/ سورگوم) در تراکم کم یعنی تیمار (D1M2) با ضریب ازدحام نسبی 54/2 و بر جای گذاشتن نسبت برابری زمین معادل 19/1 از نظر عملکرد علوفة خشک سودمندترین تیمارهای مخلوط می باشد.