اثر دورکنندگی سه اسانس گیاهی روی کنه تارتن دولکه ای Tetranychus urticae

چکیده
    کنه تارتن دولکه­ ای (Tetranychus urticae Koch) یکی از آفات مهم وچندخوار می­باشد که خسارت قابل توجهی به محصولات کشاورزی وارد می­سازد. در سال­ های اخیر با توجه به مشکلاتی که استفاده از حشره­کش­ های مصنوعی بوجود آورده است، اسانس­ های گیاهی به عنوان ترکیباتی طبیعی برای حفاظت از گیاهان مورد توجه قرار گرفته است. در تحقیق حاضر، اثردورکنندگی اسانس ­های گیاهی خانواده نعنائیانشاملرزماری(Rosmarinus officinalisL.)، مرزه (Saturejahortensis L.) و نعناع فلفلی (Mentha piperita L.) روی T. urticaeبه روش زیستسنجی برج­ه ای دوقلو مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش ­ها در شرایط دمایی 2±23 درجه سانتی­گراد،رطوبت نسبی 5±60 درصد و در شرایط نوری دائم انجام شد. آزمایش­های زیست سنجی در دزهای 043/0، 073/0، 326/0 و 348/0 میکرولیتر بر سانتی­متر مربع از هریک از اسانس­ها و در چهار بازه­ی زمانی انجام شد. نتایج نشان داد اسانس نعناع فلفلی بیشترین اثر دورکنندگی (91%) را روی ماده­های بالغ  T. urticaeدر بالاترین دز (348/0 میکرولیتر بر سانتی­متر مربع) داشت، اما اختلاف معنی­داری با سایر اسانس­ ها وجود نداشت.(P> 0.05) هم­چنین بیشترین میزان دوام در مورد اسانس مرزه مشاهده شد. در این مقاله یک روش جدید برای ارزیابی اثر دورکنندگی اسانس ­های گیاهی برای برخی از گیاه­خواران بندپا، مانند کنه ­ها نیز معرفی شده است.