اثر دانه گندم در جیره‌ های پیش از زایش روی متابولیت‎ها و هورمون‎ های پلاسمای گاوهای شیری در دوره انتقال

چکیده
    68 راس گاو شیری هلشتاین آبستن نزدیک به زایش بر اساس تعداد زایش (38 راس گاو زایش اول و 30 راس گاو چند بار زایش کرده) بلوک‎بندی شدند تا اثر دو منبع کربوهیدرات در جیره‌های پیش از زایش مطالعه شود. جیره 1 شامل منبع کربوهیدرات با تجزیه سریع در شکمبه (دانه گندم) و جیره 2 شامل منبع کربوهیدرات با تجزیه کند در شکمبه (دانه ذرت) بودند. جیره‌ها به صورت کاملاً مخلوط شده دو بار در روز و از 9±23 روز مانده به زایش به گاوها تغذیه شدند. همه گاوها تا 28 روز پس از زایش از یک جیره دوره شیردهی تغذیه شدند. نمونه‎های خون به صورت هفتگی و در یک روز پیش و پس از زایش و روز زایش از گاوها گرفته شد. با وجود افزایش عددی گلوکز، آلبومین و کلسیم پلاسمای گاوهای زایش اول تغذیه شده با جیره حاوی گندم، اختلاف معنی‌داری در غلظت متابولیت‌های پلاسما مشاهده نشد. در پس از زایش غلظت متابولیت‌ها و هورمون‌ها با تغییرات زمان تغییر کرد (01/0<P). در گاوهای چند بار زایش کرده، جیره حاوی گندم سبب افزایش گلوکز خون در پیش از زایش (09/0=P)، افزایش کلسیم خون در پس از زایش (09/0=P)، افزایش آلبومین خون در پیش (1/0=P) و پس از زایش (08/0=P)، کاهش تری‌گلیسرید در پیش و پس از زایش و افزایش کلسترول در پیش از زایش (09/0=P) شد. اسیدهای چرب غیر استریفه و بتا هیدروکسی بوتیرات در پس از زایش تفاوت معنی داری نداشتند. با نزدیک شدن به زمان زایش و پس از آن، غلظت انسولین کاهش یافت (01/0<P ) و غلظت گلوکز نیز در پس از زایش کاهش داشت (01/0<P). در هفته‌ی اول شیردهی، غلظت کلسیم پلاسمای گاوهای زایش اول تفاوت معنی‌داری داشت (05/0 <P). نتایج نشان داد که وارد کردن مقادیر کنترل شده دانه گندم غلتک شده در جیره‎های پیش از زایش گاوهای شیری هلشتاین بدون به مخاطره انداختن سلامتی حیوان می‌تواند سبب بهبود در وضعیت متابولیکی شود.